วันพฤหัสบดีที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2557

นกแก้วกินมะเฟือง MO Memoir : Thursday 17 April 2557

พี่สะใภ้ผมเขาบอกว่าเขาเห็นมันมาหลายปีแล้ว ชอบมากินมะเฟืองที่ต้นที่ปลูกอยู่ที่หน้าบ้าน ส่วนผมเองเพิ่งจะมีโอกาสเห็นชัด ๆ เมื่อวานนี้เอง ก็เลยถือโอกาสถ่ายรูปและนำคลิปวิดิโอมาฝาก
  
จะว่าไปมะเฟืองก็เป็นต้นไม้ที่โตเร็วเหมือนกัน ตัดกิ่งออกไม่ทันไรก็แตกออกเป็นพุ่มใหม่ได้เร็ว แม้ว่าใบมะเฟืองจะร่วงเป็นประจำ แต่ใบมันก็เป็นใบเล็ก ๆ เก็บกวาดแต่ละครั้งก็เอาไปใส่ในกระถางหรือโค้นต้นไม้ต้นอื่นเพื่อให้เป็นปุ๋ยไป ส่วนผลก็ออกดกซะด้วย แต่น่าเสียดายที่ที่บ้านไม่มีใครกิน นาน ๆ จึงจะเก็บมากินสักที ปรกติก็ปล่อยให้มันสุกและร่วงคาต้นไป และที่แปลกก็คือพวกกระรอก กระแต ที่ชอบไปแทะมะม่วง กล้วย มะละกอ ที่บ้านกินอยู่เสมอ กลับไม่มายุ่งอะไรกับผลมะเฟืองเลย
  
เพิ่งจะเห็นมีก็นกแก้วตัวนี้นี่แหละ ที่บินมากินมะเฟืองที่ต้น การกินของมันก็เริ่มจากการใช้ปากไปเด็ดผลมะเฟืองออกมาก่อน จากนั้นก็ใช้เท้าข้างหนึ่งจับผลมะเฟืองเอาไว้ แล้วก็จิกกินอย่างเอร็จอร่อย กินเสร็จก็ปล่อยส่วนที่เหลือทิ้งไว้ข้างใต้ต้นนั่นแหละ
  
รูปที่ถ่ายมานั้นซุ่มถ่ายจากระยะไกลหน่อย ภาพมัวไปหลายภาพเพราะซูมค่อนข้างมากแถมที่ยืนยังไม่ค่อยมั่นคงอีก หลังจากที่ถ่ายรูปมันกินผลแรกเสร็จก็ถ่ายวิดิโอตอนที่มันกินผลที่สอง แต่ไปตั้งกล้องไว้ในโหมด HD ก็เลยได้ไฟล์ขนาดเกือบ 80 MB (คลิปยาวเพียงแค่นาทีเดียว) ที่แนบมาเป็นไฟล์ที่ผ่านการแปลงให้เล็กลงและตัดเวลาเหลือเพียงแค่ครึ่งเดียว Memoir ฉบับนี้ถือเสียว่าเป็นบันทึกเหตุการณ์ความเป็นอยู่ของสัตว์ตามธรรมชาติที่ปัจจุบันหาดูได้ยากในท้องที่กรุงเทพมหานคร
  
รูปที่ ๑ นกแก้วบินมาเกาะบนกิ่งต้นมะเฟืองแล้ว สีขนกลมกลืนมาก ถ้าไม่อาศัยปากสีแดงเป็นที่สังเกตก็คงจะเห็นยาก
  
รูปที่ ๒ ค่อย ๆ ไต่มายังพวงลูกมะเฟืองที่อยู่ที่ปลายกิ่ง ลูกที่กำลังจะถูกเด็ดเอาไปคือลูกที่ลูกศรสีแดงชี้
  
รูปที่ ๓ ได้ไปแล้วลูกนึง คาบเอาไว้ที่ปาก เวลากินมันก็เอาเท้าข้างหนึ่งจับผลมะเฟืองเอาไว้ แล้วค่อยจิกกิน ตัวนี้หางยาวดี ไม่รู้เหมือนกันว่าบินมาจากถิ่นไหน บริเวณแถวบ้านที่เคยเห็นก็คือสวนเขตบางกรวย แต่บางกรวยกับบางพลัดมันก็ติดกัน นกมันไม่สนอยู่แล้ว ขอให้มีของกินอยู่ที่ไหนมันก็บินไปที่นั่น

รูปที่ ๔ กินทั้งทีก็กินไม่หมด แทะเอาเฉพาะตรงกลางไปกิน
  
รูปที่ ๕ บางลูกก็กินซะเยอะ บางลูกก็กินเพียงแค่บางส่วน ไม่รู้เหมือนกันว่าเลือกกินหรือมันหลุดจากอุ้งเท้าร่วงหล่นลงมาก่อนจะกินเสร็จ

video

คลิปวิดิโอ "นกแก้วกินมะเฟือง"

วันพุธที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2557

Supported metal catalyst และ Supported metal oxide catalyst MO Memoir 2557 Apr 16 Wed

ช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมามีคนถามถึง Supported metal catalyst (ตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับ) ว่าคืออะไร ก็เลยขอแถมเรื่องเกี่ยวกับ Supported metal oxide catalyst (ตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับ) เข้ามาด้วยเลย เพราะว่ามันเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกัน โดยจะพยายามใช้คำง่าย ๆ เพื่อให้คนไม่ค่อยมีพื้นฐานด้านนี้พออ่านรู้เรื่องได้
  
คำว่า "Support" ในทางตัวเร่งปฏิกิริยานั้นมีผู้แปลเป็นไทยเอาไว้ว่าคือ "ตัวรองรับ" หรือ "ตัวพยุง" ในวงการจะใช้คำไหนก็ได้เพราะมันหมายถึงสิ่งเดียวกัน เพียงแต่บอกให้ทราบว่าคนนั้นเรียนมาจากค่ายไหน (ทางค่ายภาควิชาของเราจะใช้คำว่า "ตัวรองรับ") ทำนองเดียวกันกับคำว่า "Transport phenomena" ที่มีผู้แปลเป็นไปไทยเอาไว้ว่า "ปรากฏการณ์ถ่ายเท" กับ "ปรากฏการณ์ถ่ายโอน" ซึ่งการเลือกใช้คำไหนก็เป็นการบ่งบอกให้ทราบว่าเรียนมาจากค่ายไหนเช่นเดียวเดียวกัน (ค่าย "ตัวรองรับ" จะใช้คำ "ปรากฏการณ์ถ่ายเท" ส่วนค่าย "ตัวพยุง" จะใช้คำ "ปรากฏการณ์ถ่ายโอน")
  
ในการเกิดปฏิกิริยานั้น สารตั้งต้นอย่างน้อย 1 ชนิดจะเกิดการดูดซับบนพื้นผิวของตัวเร่งปฏิกิริยา ซึ่งตัวเร่งปฏิกิริยาอาจเป็นโลหะหรือสารประกอบโลหะออกไซด์ก็ได้ (โลหะในที่นี้หมายถึงธาตุโลหะที่มีเลขออกซิเดชันเป็น 0) การดูดซับนี้จะเกิดที่ตำแหน่งที่เป็นอะตอมโลหะ (ในกรณีของตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะ) หรือไอออน (ในกรณีของตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์) ที่อยู่บนพื้นผิว กลายเป็นสารมัธยันต์ ก่อนที่จะเกิดปฏิกิริยาต่อไปเป็นผลิตภัณฑ์
  
ในที่นี้ขอยกตัวอย่างกรณีของตัวเร่งปฏิกิริยาที่เป็นโลหะก่อน สมมุติว่าเรามีก้อนโลหะอยู่ก้อนหนึ่ง (ก้อนสีเหลืองในรูปที่ ๑) เฉพาะอะตอมโลหะที่อยู่บนพื้นผิวบนสุด (ชั้นนอกสุด) ของผลึกโลหะดังกล่าวที่สามารถทำหน้าที่เร่งปฏิกิริยา (เพราะสารตั้งต้นสามารถเข้าถึงได้) อะตอมโลหะที่อยู่ชั้นล่างลงไปนั้นไม่ได้ใช้ประโยชน์ใด ๆ ในการทำปฏิกิริยา (เพราะสารตั้งต้นซึมผ่านโลหะไม่ได้) สำหรับผลึกโลหะใด ๆ แล้ว จำนวนอะตอมโลหะที่อยู่บนพื้นผิวบนสุดของก้อนโลหะนั้นจัดว่ามีจำนวนน้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนอะตอมโลหะทั้งหมดของก้อนโลหะทั้งก้อน (หรือมีค่า "พื้นที่ผิวโลหะต่อหน่วยน้ำหนักโลหะ" ต่ำมาก) และถ้าโลหะนั้นเป็นโลหะที่มีราคาแพง (เช่น Pt, Pd, Rh ฯลฯ) ก็จะเป็นการสิ้นเปลืองมาก เพราะมีอะตอมโลหะเพียงส่วนน้อยมากเท่านั้นที่สามารถใช้งานได้ ดังนั้นเพื่อที่จะหาทางใช้อะตอมโลหะให้ได้คุ้มค่ามากที่สุด จึงต้องหาทางเพิ่ม "พื้นที่ผิวโลหะต่อหน่วยน้ำหนักโลหะ" ให้มีค่ามากที่สุดเท่าที่จะทำได้
  
รูปที่ ๑ แนวทางทำให้ค่า "พื้นที่ผิวโลหะต่อหน่วยน้ำหนักโลหะ" มีค่ามากที่สุด
  
ลองดูรูปที่ ๑ ที่แสดงตัวอย่างแนวทางการเพิ่มค่า "พื้นที่ผิวโลหะต่อหน่วยน้ำหนักโลหะ" แนวทางที่ 1 นั้นอาจทำโดยการใช้วัสดุอื่นที่มีราคาถูกมาเป็นแกนกลาง และหุ้ม (หรือเคลือบ) โลหะที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาเอาไว้รอบนอก วิธีการนี้ทำให้ลดปริมาณโลหะที่ใช้ลง แต่ไม่ได้เพิ่มพื้นที่ผิวสำหรับให้สารตั้งต้นทำปฏิกิริยา
  
แนวทางที่ 2 คือการทำให้ก้อนโลหะจากก้อนใหญ่เพียงก้อนเดียว กลายเป็นก้อนโลหะที่มีขนาดเล็กลง ก้อนโลหะขนาดเล็กจะมีค่าพื้นที่ผิวต่อหน่วยปริมาตรสูงกว่าก้อนโลหะขนาดใหญ่กว่า ยิ่งทำให้ก้อนโลหะมีขนาดเล็กลงได้มากเท่าใด ก็จะทำให้ได้ค่าพื้นที่ผิวต่อหน่วยปริมาตรเพิ่มมากขึ้น วิธีการนี้แม้ว่าจะทำให้สามารถเพิ่มพี้นที่ผิวโลหะได้มากขึ้น แต่ในการใช้งานนั้น โดยเฉพาะในกรณีของเบดนิ่งหรือ Fixed-bed ยิ่งก้อนโลหะขนาดเล็กก็จะทำให้สารตั้งต้น (ที่เป็นแก๊สหรือของเหลว) ไหลผ่านชั้นตัวเร่งปฏิกิริยาได้ยากเพราะมีค่าความดันลด (pressure drop) ที่สูง และถ้าเป็นการทำปฏิกิริยาที่อุณหภูมิสูงด้วยแล้ว ยิ่งก้อนโลหะมีขนาดเล็กมากเท่าใด โอกาสที่ก้อนโลหะเหล่านั้น (ถ้าเล็กมากก็เรียกว่าเป็นผงโลหะ) จะหลอมรวมกันกลายเป็นก้อนโลหะที่มีขนาดใหญ่ขึ้นจะยิ่งง่ายขึ้นไปอีก
  
แนวทางที่ 3 เป็นแนวทางที่ใช้กันทั่วไปในวงการตัวเร่งปฏิกิริยา คือการใช้ตัวรองรับ (support) ที่เป็นวัสดุที่มีรูพรุน ทำให้มีพื้นที่ผิวต่อหน่วยปริมาตรที่สูง จากนั้นจึงทำให้เกิดก้อนโลหะขนาดเล็ก เกาะกระจายตัวอยู่บนพื้นผิวของตัวรองรับนั้น วิธีการนี้สามารถทำให้เกิดก้อนโลหะขนาดเล็ก (ที่มีขนาดอนุภาคเล็กมากถึงในระดับนาโนเมตรได้) กระจายตัว (คือไม่อยู่ติดกัน) อยู่บนพื้นผิวของตัวรองรับนั้น การที่ทำให้ก้อนโลหะมีขนาดเล็กได้มากจึงทำให้ค่า "พื้นที่ผิวของโลหะต่อหน่วยน้ำหนักโลหะ" ที่ใช้นั้นมีค่าสูงมาก และการที่ทำให้ก้อนโลหะที่มีขนาดเล็กนี้ไม่อยู่ติดกัน จึงเป็นการป้องกัน (หรือลดโอกาส) ไม่ให้ก้อนโลหะเหล่านี้เกิดการหลอมรวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่ขึ้นที่อุณหภูมิสูงได้

ตอนนี้คำถามที่น่าจะเกิดก็คือ "แล้วเราเตรียมก้อนโลหะขนาดเล็กบนตัวรองรับได้อย่างไร"

รูปที่ ๒ เริ่มจากการเผาเกลือโลหะให้กลายเป็นสารประกอบโลหะออกไซด์ก่อน จากนั้นจึงทำการรีดิวซ์สารประกอบโลหะออกไซด์ใหกลายเป็นผลึกโลหะ

วิธีการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาบนตัวรองรับนั้นมีหลายวิธี แต่ในที่นี้จะขออธิบายวิธีที่เรียกว่า "Impregnation" หรือ "การเคลือบฝัง" ซึ่งมันจะให้ภาพที่ตรงกับรูปที่แสดง ในวิธีการ impregnation นี้เราเริ่มจากการทำให้ตัวรองรับดูดซับสารละลายเกลือโลหะที่เราต้องการเอาไว้ก่อน (ขั้นตอนการเคลือบฝังหรือ impregnate) ส่วนจะเลือกใช้เกลืออะไรนั้นมีกติกาอยู่ว่าเกลือดังกล่าวต้องละลายในตัวทำละลายที่เราใช้ได้ และเมื่อนำเกลือดังกล่าวไปเผา เกลือดังกล่าวควรจะต้องสลายตัวเป็นสารประกอบโลหะออกไซด์ได้ ด้วยเหตุนี้เกลือที่นิยมใช้จึงมักเป็นเกลือไนเทรต (NO3-) และเกลือของสารอินทรีย์ ส่วนเกลือพวกคลอไรด์ (Cl-) ซัลเฟต (SO42-) ฯลฯ จึงไม่นำมาใช้กัน เพราะมันมีส่วนที่เผาไล่ไม่ได้
  
หลังจากที่ทำให้ตัวรองรับดูดซับสารละลายเกลือโลหะเอาไว้แล้ว เราก็จะนำเอาตัวรองรับที่ผ่านการเคลือบฝังแล้วมาทำให้แห้ง (drying) เมื่อตัวทำละลายระเหยออกไปก็จะเหลือผลึกเกลือกระจายตัวเกาะอยู่บนผิวตัวรองรับ (ก้อนสีฟ้าในรูปที่ ๒ ซ้าย) จากนั้นจึงนำตัวรองรับที่ผ่านการเคลือบฝังและอบแห้งแล้วไปทำการเผา (calcination) เพื่อเปลี่ยนให้เกลือที่ตกผลึกบนพื้นผิวตัวรองรับนั้นสลายตัวกลายเป็นสารประกอบโลหะออกไซด์ ส่วนการเผาจะกระทำที่อุณหภูมิเท่าใดและในบรรยากาศใดนั้นขึ้นอยู่กับชนิดของเกลือที่เลือกใช้ ถ้าใช้เกลือสารอินทรีย์ก็ต้องเผาในบรรยากาศที่มีออกซิเจน เพราะจำเป็นต้องใช้ออกซิเจนในการสลายส่วนที่เป็นสารอินทรีย์ให้กลายเป็นคาร์บอนไดออกไซด์และไอน้ำ แต่ถ้าเป็นเกลือไนเทรตก็ไม่จำเป็นต้องมีออกซิเจน

หลังขั้นตอนการเผานี้ เราจะได้ "ตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับ" หรือ "Supported metal oxide catalyst" ในขั้นตอนนี้ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ได้มักจะอยู่ในรูปที่เป็นผง

ถ้าเป็นการทดลองในห้องปฏิบัติการ เราก็อาจนำตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับในรูปแบบที่เป็นผงนี้ไปใช้งานได้เลย แต่ถ้าเป็นเครื่องปฏิกรณ์ในระดับอุตสาหกรรม ถ้าเป็นชนิด fluidised bed ก็ใช้ในรูปที่เป็นผงนี้ได้ แต่ถ้าเป็นเครื่องปฏิกรณ์แบบเบดนิ่ง (fixed-bed) ก็จะนำไปผ่านการขึ้นรูป (หรือปั้นเป็นก้อน) ให้มีขนาดที่ใหญ่ขึ้นและรูปร่างที่เหมาะสมก่อน ทั้งนี้เพื่อไม่ให้ความดันลดในเครื่องปฏิกรณ์สูงเกินไป ส่วนจะมีรูปร่าง (เช่นปั้นเป็นก้อนกลม ทรงกระบอกตัน ทรงกระบอกกลวง ล้อเกวียน วงแหวน ฯลฯ) และขนาดเท่าใดนั้น (ไม่กี่มิลลิเมตรจนถึงเซนติเมตร) ขึ้นอยู่กับการประยุกต์ใช้งาน

รูปที่ ๓ ตัวอย่างรูปร่างตัวเร่งปฏิกิริยาที่ได้จากการขึ้นรูปก่อนนำไปบรรจุเข้าเครื่องปฏิกรณ์

ถ้าตัวเร่งปฏิกิริยาที่เราต้องการใช้คือตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับ การเตรียมก็จะสิ้นสุดเพียงแค่นี้ เราสามารถนำเอาตัวเร่งปฏิกิริยานี้ไปบรรจุในเครื่องปฏิกรณ์เคมี (chemical reactor) แล้วใช้งานได้เลย แต่ถ้าตัวเร่งปฏิกิริยาที่ต้องการใช้นั้นเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับ ทางผู้ผลิตก็มักจะสิ้นสุดการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาดังกล่าวในรูปของตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับก่อน และหลังจากผู้ใช้ทำการบรรจุตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์นี้เข้าสู่เครื่องปฏิกรณ์แล้ว จึงค่อยทำการรีดิวซ์ตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์ดังกล่าวให้กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับ เหตุผลที่ต้องทำเช่นนี้ก็เพราะตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับนั้นมีพื้นที่ผิวของโลหะต่อหน่วยน้ำหนักของตัวเร่งปฏิกิริยาสูงมาก และปฏิกิริยาระหว่างโลหะกับออกซิเจนก็เป็นปฏิกิริยาคายความร้อนสูง ดังนั้นแม้ว่าตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับจะมีปริมาณโลหะอยู่น้อยมากเมื่อเทียบกับน้ำหนักทั้งหมด แต่การที่มีพื้นที่ผิวโลหะที่สูงมาก อัตราการเกิดปฏิกิริยา (ระหว่างโลหะกับออกซิเจน) ต่อหน่วยน้ำหนักตัวเร่งปฏิกิริยา (หรือปริมาตรตัวเร่งปฏิกิริยา) จึงสูงมากจนทำให้เกิดการลุกไหม้ได้
  
ด้วยเหตุนี้จึงเป็นเรื่องปรกติที่ผู้ผลิตจะจัดส่งตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับในรูปของโลหะออกไซด์ โดยผู้ใช้ต้องทำการรีดิวซ์ให้กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะเองในระบบ หรืออาจทำการรีดิวซ์ให้ก่อนแล้วจึงทำการออกซิไดซ์กลับบางส่วน เพื่อให้เฉพาะส่วนพื้นผิวบนของผลึกโลหะนั้นกลายเป็นโลหะออกไซด์ (ข้างใต้ยังเป็นโลหะอยู่) และเมื่อบรรจุตัวเร่งปฏิกิริยาเสร็จแล้วผู้ใช้จึงค่อยทำการรีดิวซ์กลับให้กลายเป็นโลหะใหม่ ซึ่งเป็นการช่วยให้ผู้ใช้ประหยัดเวลาที่ต้องใช้ในการรีดิวซ์ได้
  
ตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะบนตัวรองรับนี้ เมื่อจะทำการเปลี่ยน (ซึ่งต้องมีการเปิดเครื่องปฏิกรณ์) ก็จำเป็นต้องทำการทำลายก่อน ด้วยการค่อย ๆ ผ่านแก๊สที่มีสารออกซิไดซ์ (เช่นไนโตรเจนผสมอากาศเพื่อไม่ให้ความเข้มข้นออกซิเจนสูงเกินไป) ให้ไหลผ่านตัวเร่งปฏิกิริยา ในระหว่างกระบวนการนี้ถ้ายังมีส่วนที่เป็นผลึกโลหะอยู่ก็จะมีความร้อนเกิดขึ้น และถ้าเห็นอุณหภูมิลดลงก็อาจค่อย ๆ เพิ่มความเข้มข้นออกซิเจนให้สูงขึ้นก็ได้ และเมื่อพบว่าอุณหภูมิไม่เพิ่มขึ้นแล้ว (แสดงว่าโลหะถูกออกซิไดซ์กลายเป็นโลหะออกไซด์หมดแล้ว) ก็จะสามารถเปิดเครื่องปฏิกรณ์เพื่อนำเอาตัวเร่งปฏิกิริยาเก่าออกมาได้

บ่อยครั้งเช่นกันที่หลังจากทำการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาโลหะออกไซด์บนตัวรองรับที่เป็นผงได้แล้ว แทนที่จะนำผงตัวเร่งปฏิกิริยาที่ได้นี้ไปขึ้นรูปให้มีรูปร่างและขนาดดังต้องการ กลับใช้วิธีการนำผงตัวเร่งปฏิกิริยาที่ได้นี้ไปเคลือบลงบนวัสดุอื่นที่มีรูปร่างและขนาดดังต้องการแทน เหตุผลที่ต้องทำเช่นนี้ก็มีอยู่หลายข้อด้วยกัน เช่น
  
- ไม่สามารถขึ้นรูปผงตัวเร่งปฏิกิริยาให้มีรูปร่างและขนาดดังต้องการได้
- ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ได้จากการขึ้นรูปผงตัวเร่งปฏิกิริยานั้นไม่มีความแข็งแรงเพียงพอ เช่นในกรณีของเบดนิ่งที่ตัวเร่งปฏิกิริยาที่อยู่ด้านล่างต้องสามารถรับน้ำหนักของตัวเร่งปฏิกิริยาที่ซ้อนทับกันในดิ่งของเบดได้ ไม่เช่นนั้นจะถูกบดอัดแตก
- วัสดุที่นำมาใช้เป็นแกนนั้นมีค่าการนำความร้อนที่ดีกว่า ทำให้สามารถช่วยระบายความร้อนออกจากเบดได้เร็วกว่า หรือใช้ทำหน้าที่เป็นแหล่งรับความร้อนเพื่อไม่ให้ตัวเร่งปฏิกิริยาร้อนจัดเกินไป
- ฯลฯ

เมื่อวันจันทร์ผมตอบเขากลับไปว่าเอาไว้กลับกรุงเทพก่อนแล้วจะเขียนตอบเพราะเรื่องมันยาว ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าเนื้อหาในนี้จะช่วยให้เขาเข้าใจได้มากน้อยแค่ไหน

วันเสาร์ที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2557

การทิ้งระเบิดเส้นทางรถไฟไปจังหวัดระนอง (ก่อนจะเลือนหายไปจากความทรงจำ ตอนที่ ๖๒) MO Memoir : Saturday 12 April 2557

จะว่าไปแล้ว Memoir ฉบับนี้เป็นตอนต่อเนื่องของฉบับที่ ๗๘๓ วันพฤหัสบดีที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๕๗ เรื่อง "การทิ้งระเบิดเส้นทางรถไฟที่จังหวัดชุมพร(ก่อนจะเลือนหายไปจากความทรงจำตอนที่๖๑)" โดยเป็นภาพที่นำมาจากเอกสารที่มีการตีพิมพ์ในช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่ ๒


 รูปที่ ๑ การทิ้งระเบิดสถานีรถไฟบริเวณบ้านนาเนียนในวันที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๘ คำบรรยายรูปเป็นของรูปนี้และรูปที่ ๒ ที่อยู่ในหน้าถัดไป
  
รูปที่ ๑-๙ นำมาจากเอกสาร 10th Air Force Report, Eastern Air Command number 31 ฉบับวันที่ 30 March 1945 ส่วนรูปที่ ๑๐ นำมาจากเอกสาร 10th Air Force Report, Eastern Air Command number 40 ฉบับวันที่ 1 June 1945

รูปที่ ๒ คำบรรยายรูปนี้อยู่ในรูปที่ ๑ หลุมกลม ๆ ที่เห็นคือหลุมระเบิดก่อนหน้า จะเห็นว่ารูปนี้และรูปที่ ๙ ใน Memoir ฉบับก่อนหน้า (วันพฤหัสบดีที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๔๗) นั้นเป็นรูปเดียวกัน แต่มันกลับหัวอยู่ ผมถึงได้กล่าวไว้ใน Memoir ฉบับก่อนหน้านี้ว่าให้ระวังในการนำคำบรรยายรูปมาใช้

เส้นทางรถไฟสายคอคอดกระ (ชุมพร-ระนอง) นี้ ถ้าสนใจสามารถหาอ่านเพิ่มเติมได้ในหนังสือ "ทางรถไฟสายใต้ในเงาอาทิตย์อุทัย - The southern railways in the shadow of the rising sun" เขียนโดย ดร. พวงทิพย์ เกียรติสหกุล เป็นหนังสือในโครงการตำราและหนังสือ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ที่ผมมีอยู่เป็นฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๔ หนังสือเล่มนี้จะมีข้อมูลเอกสารทางราชการของฝ่ายไทย
  
ข้อมูลหนึ่งที่น่าสนใจในรูปชุดนี้คือมีการระบุว่ามีการนำเอาระเบิดนำวิถี (ชนิดบังคับวิทยุ) ที่เรียกว่า Azon bomb มาใช้ในการทำลายสะพานด้วย (รูปที่ ๘)
  
อันที่จริง Memoir ฉบับนี้เขียนเอาไว้ตั้งแต่เมื่อวานแล้ว แต่บังเอิญมีข่าวคุณหลามเข้ามาขอแทรก ดูเหมือนจะได้รับการตอบรับอย่างดีด้วย เพราะเพียงแค่ไม่ถึง ๒๔ ชั่วโมงก็ติดอันดับ ๑ ใน ๑๐ ของบทความที่ได้รับความนิยมในรอบสัปดาห์เลย ก็เลยยกยอดบันทึกนี้มาวันนี้แทน ก่อนที่คนเขียนจะหายหน้าไปเที่ยวสงกรานต์ ก็ขอในเล่นน้ำกันให้สนุกในวันสงกรานต์กันทุกคนก็แล้วกัน
 

รูปที่ ๓ รูปนี้บอกว่าเป็นเครื่องบินของฝูงบินไหน เสียดายที่ไม่ได้บอกว่าในรูปนั้นเป็นการโจมตีที่ใด แต่ดูจากสภาพเส้นทาง (ตรงกลุ่มหมอกควันที่อยู่ท้ายเครื่องบิน) ทำให้คาดว่าน่าจะเป็นบริเวณบ้านนาเนียนอยู่ "Liberator" ในที่นี้คือเครื่องบินทิ้งระเบิด B-24 (เครื่องบินรบของสหรัฐนอกจากจะมีชื่อเป็นรหัสแล้ว ยังมีชื่อเรียกขานอีก)
  
รูปที่ ๔ การทิ้งระเบิดคลังสินค้าบริเวณบ้านนาเนียน ซึ่งเป็นจุดกองสัมภาระก่อนการนำขึ้นรถไฟเพื่อการลำเลียงไปยังจังหวัดระนอง คำบรรยายที่เห็นเป็นคำบรรยายของรูปที่ ๔ และรูปที่ ๕ ในหน้าถัดไป
 
รูปที่ ๕ เป็นตอนต่อเนื่องจากรูปที่ ๔
  
รูปที่ ๖ การทิ้งระเบิดสะพานรถไฟทางด้านใต้ของชุมพร (ดูแผนที่ในรูปที่ ๙)
  
รูปที่ ๗ การทิ้งระเบิดสะพานรถไฟที่บ้านท่าข้าม แต่บ้านเรามีบ้าน "ท่าข้าม" อยู่หลายที่ ก็เลยไม่รู้เหมือนกันว่าบ้านท่าข้ามในที่นี้เป็นที่จังหวัดไหน แต่ตรงนี้คิดว่าเป็นที่สุราษฏร์ธานี (ดู Memoir ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๕๐๒ วันศุกร์ที่ ๗ กันยายน ๒๕๕๕ เรื่อง "ก่อนจะเลือนหายไปจากความทรงจำตอนที่ ๒๔ การทิ้งระเบิดสะพานข้ามแม่น้ำทางรถไฟสายใต้"
 
รูปที่ ๘ การทิ้งระเบิดทำลายถนนและสะพานรถไฟ ณ บ้านลำเลียง จังหวัดระนอง ที่น่าสนใจคือมีการระบุว่าใช้ "Azon bomb" (ตรงที่ขีดเส้นใต้สีแดง) ในการทำลายสะพาน Wikipedia ให้รายละเอียดของ Azon bomb ว่าเป็นระเบิดชนิดมีครีบหาง บังคับทิศทางได้ด้วยวิทยุ หรือก็คือระเบิดนำวิถีนั่นเอง และฝูงบินที่ ๔๙๓ เป็นผู้นำมาใช้ (ดูรายละเอียดเกี่ยวกับ Azon bomb เพิ่มเติมได้ที่ http://en.wikipedia.org/wiki/Azon)
  
 รูปที่ ๙  ข้อความบรรยายปฏิบัติการการทิ้งระเบิดในประเทศไทย
 
รูปที่ ๑๐ แผนที่นำมาจากเอกสาร 10th Air Force Report, Eastern Air Command number 40 ฉบับวันที่ 1 June 1945 ฉบับเต็มเคยนำมาลงไว้ใน Memoir ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๕๐๒ วันศุกร์ที่ ๗ กันยายน ๒๕๕๕ เรื่อง "ก่อนจะเลือนหายไปจากความทรงจำ ตอนที่ ๒๔ การทิ้งระเบิดสะพานข้ามแม่น้ำทางรถไฟสายใต้" สะพานที่บ้านท่าข้ามคือสะพานที่แผนที่ระบุว่า SURASDNANI T.F. 27/5/45

ป้ายกำกับ

-OH (3) 2 (1) 2-dimethylbutane (1) 2014 (28) 2512 (1) 3 (1) 3-dimethyl-2-butanol (1) absorbance (1) acetylene (5) addition (2) adsorption (8) alkane (1) alkene (2) ammonia (7) amylene (1) anatase (2) aromaticity (1) autoclave (10) auxochrome (1) Avicel PH-101 (1) Bagration (1) Baking (1) ball valve (4) bangkok (2) Barbarossa (1) base line (6) beaker (1) benzaldehyde (5) benzene (8) Bernoulli's equation (1) BET (13) Bhopal (1) big cleaning (1) BLEVE (1) blind flange (1) blower (1) BOD (2) breather valve (1) BST (6) bursting disc (1) butanol (1) C-H bond (1) calcination (1) calcium carbide (1) calibration curve (5) capillary column (1) caprolactam (1) carbide precipitation (1) carbocation (5) carbon (1) carbon disulfide (1) carcinogen (1) carrier gas (10) catalyst (10) Cauchy (3) cavitation (1) centrifugal pump (3) check valve (2) chemisorb 2750 (8) chemisorption (3) chicago pile one (1) chlorine (1) chlorobenzene (1) christmas tree (1) chromatogram (28) chromatography (6) chromophore (1) Citadel (1) CNG (2) CO2 (1) CO2 hydrogenation (1) COD (1) coffee break (1) Colloidal catalyst (1) column (4) compressor (1) compressor performance curve (1) conductive polymer (1) cone roof (2) conjugated double bonds (2) cresol (3) CS2 (1) CuCl2 (1) curve fitting (4) cyclohexane (1) cyclohexanol (1) cyclopentane (1) cyclosarin (1) Deer hunter (1) dehydration (2) dehydroxylation (1) DeNOx (84) dibutyl ether (1) differential pressure transmitter (1) dioxin (2) dispersion (2) distillation curve (1) DO (1) dp cell (1) draeger tube (2) drain valve (1) drum (2) ecd (18) electron capture detector (12) electron paramagnetic resonance (1) electron spin resonance (1) electrophile (1) electrophilic (4) elevated flare (1) Eley-Rideal (1) encapsulate (1) EPR (3) ESR (4) esterification (1) ethane (1) ethanol (4) ethylbenzene (4) ethylene (2) explosion (4) explosion proof (1) Facebook (1) Feyzin (2) FID (4) fire fly (1) Fityk (5) fixed-bed (9) flame arrester (1) flame ionisation detector (3) flame ionization detector (3) Flame photometric detector (11) flare system (8) flare tip (1) Flixborough (2) floating roof (2) fluidised-bed (2) fluoride (1) foot valve (1) formal (1) formality (1) FORTRAN (1) FPD (12) Freundlich (1) FT-IR (9) furnace (4) gas chromatograph (48) gasification (1) gasoline (1) gate valve (5) Gaussian (4) GC (55) gc-14 (1) gc-2014 (53) GC-8A (6) gc-9A (6) gear pump (1) GHSV (1) globe valve (4) glove box (1) glucose (1) ground flare (2) H2S (1) halogenation (1) Hayesep DB (1) HDPE (1) heterocyclic system (1) heterogeneous (3) homogeneous (2) hot plate (4) hydration (1) hydraulic test (1) hydrogen (2) hydrogen sulfide (2) hydrogenation (7) hydroxyl (4) hydroxylation (34) ICP (1) imide (1) infrared (5) interferogram (3) interferometer (1) interpolation (1) iodine (1) ionic character (1) IR (4) isopentane (1) isopropanol (1) isotherm (5) jocking pump (1) katarometer (2) kinetic (3) Kjeldahl (1) knockout drum (1) Langmuir (3) Langmuir-Hinshelwood (1) Lewis acid (3) lift check valve (1) liquid seal (3) LNG (1) long wave (1) Lorentzian (3) LPG (4) machine bolt (2) magnetic stirrer (5) mass flow controller (8) math modelling (1) methane (1) methylene blue (2) MO memoir (2) molar (1) molecular seal (1) My Lai (1) N2O (12) NaOH (2) needle valve (2) NG (1) NGL (1) NGV (1) NH3 (20) NH3-TPD (14) nitric oxide (2) nitroaldol (1) nitroethane (1) nitrotoluene (1) Nitrous oxide (6) NO (6) NOA-7000 (6) nonreturn valve (2) normality (1) nornal (1) NOx (17) NPSH (1) NPT (1) NTP (1) nuclear reactor (1) nucleophile (1) nucleophilic (1) orifice (1) packed column (1) packed-bed (8) packing (2) pdd (22) PE (1) peak deconvolution (9) peak fitting (12) pentane (2) pH meter (1) pH probe (1) phenol (5) photocatalyst (2) physisorption (3) PID (1) pinacolyl alcohol (1) pipe (1) pipette (2) piping (7) piston pump (1) plot plan (1) plug valve (1) pneumatic test (1) polyethylene (2) polymerisation (3) polystyrene (1) power factor (1) pressure regulator (3) pseuephedrine (1) public health (1) pulse discharge detector (17) pump (9) pump curve (2) purge reduction seal (1) PV diagram (1) pyridine (3) pyrolysis (1) pyrophoric (2) quench drum (1) reaction (2) reactor (9) REDOX (1) reduction (1) relief valve (1) roots blower (1) rotameter (2) rotary pump (1) rupture disc (1) rutile (1) safety glass (1) safety valve (2) sampling valve (10) sarin (1) saturator (1) Scherrer's equation (6) SCR (81) scrubber (1) seal drum (2) septum (3) Seveso (2) shockwatch (1) Shut down (1) signal to noise ratio (2) silanol (1) single point (5) SO2 (9) SO3 (1) solvent extraction (1) soman (1) split ration (1) stainless steel (1) steam (1) stereoisomer (1) stirred reactor (1) storm (1) STP (1) stud bolt (1) styrene (1) substitution (2) superacid (1) surface area (2) surge (2) surging (2) swagelok (1) swing check valve (1) switch gear (1) syringe (3) syringe pump (1) t-amyl alcohol (1) t-amyl ethyl ether (1) t-amyl methyl ether (1) TAEE (1) tamagozzilla (2) TAME (1) tank (4) TCD (6) Temkin (1) Temperature programmed desorption (7) temperature programmed reduction (1) TGA (4) thermal conductivity detector (4) thermal cracking (2) thermal decomposition (2) thermal paper (1) tiltwatch (1) titration curve (1) TOF (1) toluene (11) TON (1) TPD (8) TPR (3) TPx (2) tram (2) trans fat (1) transmittance (1) trimethylbenzene (1) tube (2) turn over frequency (1) turn over number (1) U loop (2) UHV (1) UV-Vis (2) UVCE (1) V2O5 (6) valve (1) variac (3) vent valve (1) vessel (4) Voigt (3) volumetric flask (1) vortex breaker (1) vulcanisation (1) vulcanization (1) watch glass (1) water hammer (1) water seal (4) weight loss (1) wheel key (1) WHSV (2) williamson ether synthesis (1) x-ray (1) XPS (4) XRD (11) XRF (1) xylene (2) กฎหมาย (4) กรณีพิพาทอินโดจีน (1) กรด (7) กรด. การไทเทรต (1) กรดบนพื้นผิว (5) กรดอ่อน (1) กรดแก่ (1) กรดไขมัน (1) กระจกนิรภัย (1) กระดาษความร้อน (1) กระต่าย (1) กระต่ายกับเต่า (1) กระถิน (1) กระทรวงกลาโหม (1) กระบอกตวง (1) กระสุนปืน (4) กราฟการกลั่น (2) กรี เดชาติวงศ์ (1) กรุงเทพ (2) กลูโคส (1) กล่องโฟม (1) กะปง (1) กังหันก๊าซ (2) กังหันแก๊ส (2) กาญจนบุรี (4) กาฝาก (1) การกำจัดน้ำ (1) การควบคุมอุณหภูมิ (7) การคำนวณขนาดผลึก (2) การคำนวณเชิงตัวเลข (2) การฉีดตัวอย่าง (2) การดูดกลืน (3) การดูดซับ (12) การดูดซับทางเคมี (1) การตกตะกอน (1) การตอบคำถาม (1) การตัดแก้ว (1) การตั้งราคา (2) การต่อสายดิน (2) การทดลอง (49) การทำงาน (7) การทำน้ำให้บริสุทธิ์ (2) การทำให้เครื่องแก้วแห้ง (1) การน๊อค (1) การบันทึกการทดลอง (1) การบ่ม (1) การปรับ (1) การปั่นกวน (2) การผุกร่อน (1) การพอลิเมอร์ไรซ์ (4) การระบายความร้อน (1) การระเบิด (4) การละลาย (10) การวัด (4) การวิเคราะห์ (1) การศึกษา (1) การสกัด (1) การสอบ (6) การสอบวิทยานิพนธ์ (9) การหมุน (1) การหาค่าเฉลี่ย (1) การหาปริมาณ (2) การออกซิไดซ์ (4) การอัดแก๊ส (1) การอ่านบทความ (2) การเขียน (2) การเขียนวิทยานิพนธ์ (10) การเขียนเอกสารอ้างอิง (1) การเชื่อมท่อ (2) การเตรียมสอบ (1) การเติมไฮโดรเจน (3) การเปรียบเทียบ (1) การเผาตัวอย่าง (1) การเผาโค้ก (1) การเผาไหม้ (5) การเรียกชื่อ (1) การเรียนสัมมนา (1) การเลือก (1) การเลือกตั้ง (2) การเลือกใช้ (1) การเล็งปืน (1) การแก้ไข (2) การแต่งกาย (1) การแปลผล IR (2) การแผ่ (1) การแผ่รังสี (1) การแพร่ (2) การแยกพีค (4) การไทเทรต (10) การไหล (3) การไหลของแก๊ส (3) การไหว้ (1) กาลักน้ำ (1) กุหลาบ (1) ก้อนขี้หมา (1) ก๊าซธรรมชาติ (1) ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (2) ขนมจู้จุน (1) ขนมบอก (1) ขนาด tube (2) ขนาดผลึก (5) ขวดน้ำกลั่น. ลูกยาง (1) ขวดวัดปริมาตร (1) ขั้วหางปลา (2) ข้อกฎหมาย (5) ข้อสอบ (1) ข้อเท็จจริง (1) คลองดำเนินสะดวก (1) คลองผีหลอก (1) คลองภาษีเจริญ (2) คลองสนามม้า (1) คลองอรชร (1) คลองแงะ (1) ควนหินมุ้ย (1) ความงาม (1) ความดัน (7) ความดันลด (6) ความสวย (1) ความสัมพันธ์ (1) ความหนาแน่น (2) ความเข้มข้น (1) ความแรงของกรดเบส (4) คอมมิวนิสต์ (1) คอมเพรสเซอร์ (1) คอลัมน์ (3) คานฝาก (1) คาร์บอนไดซัลไฟด์ (1) คำอาลัยจากเพื่อน (1) คิวมีน (1) คีมปอกสายไฟ (1) คีย์บอร์ด (1) คีโตน (1) คุณสมบัติ (1) ค่าคงที่สมดุล (2) ค่าจ้าง (1) ค่าเงินบาท (1) ค่าเฉลี่ย (1) ค้อน (1) ค้อนน้ำ (1) งบปิ้ง (1) งูหลาม (1) จลนศาสตร์ (2) จอคอมพิวเตอร์ (1) จำปาดะ (1) จิตร ภูมิศักดิ์ (2) จุดติดไฟ (2) จุดวาบไฟ (2) จุดเดือด (1) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2) ชบา (1) ชลบุรี (1) ชะมวง (1) ชื่นใจ (1) ชุมพร (3) ช่องเขา (1) ซอยศูนย์วิจัย (1) ซีเนียร์โปรเจค (1) ญี่ปุ่น (2) ดอกไผ่ (1) ดอนแตง (1) ดักแด้ (1) ดัชนี (2) ดีเซล (1) ดีเปรสชัน (1) ตลาดใหญ่ (1) ตะกั่วป่า (1) ตะขบ (1) ตะวันอ้อมข้าว (1) ตะไบ (1) ตัวทำละลาย (1) ตัวประกอบกำลัง (1) ตัวรองรับ (1) ตัวเร่งปฏิกิริยา (8) ตัวแปร (1) ต้นข้าวหลาม (1) ต้นคริสต์มาส (1) ต้นหนาด (1) ถนน AIT (1) ถนนข้าวหลาม (1) ถนนตก (2) ถนนสนามม้า (1) ถนนสาย 331 (1) ถนนอังรีดูนังต์ (1) ถนนเพชรเกษม (1) ถัง (4) ถังแก๊ส (6) ถังแดง (1) ถั่วเขียว (1) ถั่วแระ (1) ถ่านหิน (2) ถ่านแก๊ส (1) ทอดมัน (1) ทอดไข่ (1) ทางรถไฟ (22) ทางหลวง (1) ทางเดิน (1) ทิ้งระเบิด (7) ทีลอซู (1) ที่พักฝึกงาน (1) ทุเรียน (1) ท่อ (2) ท่อร้อยสายโทรศัพท์ (1) ท่อแก๊ส (3) ท่อไอเสีย (1) ท่าข้า (1) ท่าตะโก (1) ท่านา (1) ท่าบ่อ (1) นกปากซ่อม (1) นกแก้ว (1) นครสวรรค์ (1) นอต (4) นอร์มัล (1) นางตะเคียน (1) นางตานี (1) นางทับทิม (1) นารี (1) นิสิตปี 4 (2) นิสิตใหม่ (1) น้ำกระด้าง (2) น้ำกลั่น (1) น้ำดีมิน (1) น้ำดื่ม (1) น้ำด่าง (1) น้ำตาลทราย (1) น้ำท่วมบางพลัด (1) น้ำบริสุทธิ์ (2) น้ำมันดีเซล (1) น้ำมันถั่วเหลือง (1) น้ำมันปาล์ม (2) น้ำมันพืช (1) น้ำมันหมู (1) น้ำมันเชื้อเพลิง (8) น้ำมันเตา (3) น้ำมันเบนซิน (3) น้ำหนัก (1) น้ำอัลคาไลน์ (1) น้ำเน่าเสีย (1) บทความ (2) บวบ (1) บัลลาสต์ (1) บางคล้า (1) บางคอแหลม (2) บางซื่อ (1) บางนา-ตราด (2) บางปะกง (1) บางพลัด (2) บางเหี้ย (1) บิวทานอล (1) บิวเรต (3) บีกเกอร์ (3) บึงตาต้า (1) บุญผ่อง สิริเวชชะพันธ์ (2) ปฏิกิริยาออกซิเดชัน (3) ปฏิกิริยาเคมี (5) ปปช. (1) ปปป. (1) ปรอท (1) ประกาศ (2) ประชาธิปไตย (4) ประชุม (1) ประวัติศาสตร์ (12) ประแจ (3) ปรับเวลา (1) ปริมาณน้ำฝน (1) ปลั๊ก (1) ปลาวาฬ (2) ปลาหมึก (2) ปลาโลมา (2) ปลุกผี (1) ปะเก็น (1) ปั๊ม (8) ปั๊มลูกสูบ (1) ปั๊มหอยโข่ง (3) ปากกาหมึกซึม (1) ปากลัด (1) ปิเปต (3) ปืนใหญ่ (1) ป่าชายเลน (1) ป้าย (1) ผลึกขนาดนาโน (2) ผี (7) ผ่าตัด (1) ฝนชะช่อมะม่วง (1) ฝาท่อระบายน้ำ (1) ฝึกงาน (3) ฝึกงานภาคฤดูร้อน (11) ฝึกจิต (1) พระตะบอง (1) พระประแดง (1) พระยาอานุภาพไตรภพ (1) พระราชบัญญัติ (2) พระอานนท์ (1) พลลภัตม์ (1) พลาสติก (1) พลแม่นปืน (1) พอลิสไตรีน (1) พอลิเมอร์นำไฟฟ้า (1) พอลิเอทิลีน (5) พอลิโพรพิลีน (4) พะเยา (1) พักกินกาแฟ (1) พันธะคาร์บอนไฮโดรเจน (1) พาฟลอฟ (1) พายุ (5) พิธีพระราชทานปริญญาบัตร (1) พิบูลสงคราม (1) พิมพ์ดีด (1) พื้นที่ผิว (10) พื้นผิว (3) พุทรา (1) พู่ระหง (1) ฟลูออรีน (2) ฟอร์มัล (1) ฟังก์ชันพหุนาม (2) ฟีนอล (3) มอเตอร์ (4) มะขวิด (1) มะตูม (1) มะเฟือง (1) มะเหมี่ยว (1) มังคุด (1) มันเทศ (1) มั่วผลแลป (1) มินตรา (1) มินตา (1) มุมมองที่แตกต่าง (2) ม้าน้ำ (1) ยางธรรมชาติ (1) ยุววิศวกรบพิธ 14 (1) รถถัง (2) รถยนต์ (2) รถยนต์ราง (3) รถยนต์รางหุ้มเกราะ (1) รถราง (3) รถไฟ (23) รถไฟบางบัวทอง (1) รถไฟพระพุทธบาท (1) รถไฟลากไม้ (9) รถไฟหัตถกรรม (6) รถไฟเล็ก (12) รอก (1) รอยอินทร์ (1) ระดับของเหลว (2) ระดับของแข็ง (1) ระนอง (1) ระบบดับเพลิง (1) ระบบนิรภัย (1) ระบบศาล (2) ระบบเผาแก๊สทิ้ง (6) ระยอง (1) ระเบิด (9) ระเวิง (1) รังสีความร้อน (1) รังสีเอ็กซ์ (4) รัฐธรรมนูญ (7) รับน้อง (1) รั้ว (1) ราคา (3) รางรถไฟ (6) ราชกิจจานุเบกษา (1) ราชดำริ (1) รายงานการประชุม (2) ร่มเกล้า ธุวธรรม (3) ฤกษ์ดาวโจร (1) ฤดูที่แตกต่าง (1) ลมข้าวเบา (1) ลอยกระทง (2) ละครบุญผ่อง (1) ลาแล้วจามจุรี (2) ลิฟต์ (1) ล้อรถยนต์ (2) วังโพ (1) วันเสียงปืนแตก (1) วัลคาไนซ์ (1) วางความคิดเป็นกลาง (1) วางท่อใต้ดิน (1) วาล์ว (12) วาล์วกันการไหลย้อนกลับ (1) วาล์วระบายความดัน (1) วาล์วสามทาง (1) วาฬ (1) วิชาสัมมนา (1) วิทยานิพนธ์ (49) วิทยุคลื่นสั้น (2) วิธีการทดลอง (16) วิภา (1) วิศวกรรมศาสตร์ (1) วิศวกรสาว (1) ศรีราชา (7) ศัพท์เทคนิค (5) ศาลหลักเมือง (1) ศาสตราภิชาน (1) สกรูไร (1) สงขลา (1) สงครามเกาหลี (1) สงครามเวียดนาม (3) สงครามโลกครั้งที่ 2 (21) สตาลิน (1) สถิติ (5) สมการอนุพันธ์ (2) สลักเกลียว (1) สวนครัว (1) สวนสันติธรรม (1) สวัสดีคุณครู (1) สหรัฐอเมริกา (3) สอบปกป้อง (1) สอบปากเปล่า (2) สอบสัมภาษณ์ (2) สะพานขึง (1) สะพานข้ามแม่น้ำ (2) สะพานข้ามแม่น้ำแคว (2) สะพานผ่านฟ้าลีลาศ (1) สะพานพระราม 6 (1) สะพานเทพหัสดิน (1) สัตหีบ (1) สัมมนา (2) สายดิน (2) สายมรณะ (1) สายใย (1) สายไฟ (2) สารก่อมะเร็ง (1) สารละลายกรด (2) สารละลายมาตรฐาน (2) สารอินทรีย์ในน้ำ (2) สิชล (1) สี (4) สืบ นาคะเสถียร (1) สุญญากาศ (1) สุนัข (1) สุพรรณบุรี (1) สไตรีน (1) หนองคาย (1) หนาม (1) หมู่ไฮดรอกซิล (4) หม่อน (1) หม้อน้ำรถยนต์ (1) หม้อแปลง (1) หลอดฟลูออเรสเซนต์ (2) หลังสวน (1) หอกลั่น (1) หอดูดซับ (1) หัวข้อวิทยานิพนธ์ (45) หัวหวาย (1) หินแก๊ส (1) หิ่งห้อย (1) ห่วงทางสะดวก (1) ห่อหมก (1) ห่างรัก (1) ห้วยมุด (1) ห้วยแม่ต้า (1) ห้องควบคุม (1) ห้องปฏิบัติการ (1) ออกซิเจน (4) ออกโซโครม (1) อะเซทิลีน (5) อะโรมาติก (1) อัตราการเกิดปฏิกิริยา (2) อัตราแลกเปลี่ยน (1) อัลคีน (1) อาจารย์ที่ปรึกษา (2) อาลัย พ.อ.ร่มเกล้า (2) อาวุธชีวภาพ (1) อาวุธนิวเคลียร์ (1) อาวุธปืน (2) อาวุธเคมี (1) อาเซียน (1) อำลา (2) อิ่มตัว (1) อีเทอร์ (1) อุ (1) อุณหภูมิ (4) อุตสาหกรรมเคมี (1) อุบัติเหตุ (12) อุโมงค์ (2) อุ้มผาง (1) อ่านระหว่างบรรทัด (1) ฮิตเลอร์ (1) ืneohexane (1) เกลียว (1) เกลียวตรง (1) เกาะขนุน (1) เกาะลอย (1) เข็มขัดนิรภัย (1) เข็มตอก (1) เข็มเจาะ (1) เคมีวิิเคราะห์ (3) เคมีอินทรีย์ (2) เครื่องกระสุน (5) เครื่องกลั่นน้ำ (1) เครื่องควบแน่น (1) เครื่องตกราง (1) เครื่องผ่อนแรง (1) เครื่องยนต์ (3) เครื่องอัดอากาศ (1) เครื่องแบบนิสิต (1) เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (1) เงินเดือน (1) เจริญกรุง (1) เชียงราย (1) เชียงใหม่ (2) เชื้อเพลิง (3) เตาให้ความร้อน (5) เต้ารับ (2) เทียนหยด (1) เบดนิ่ง (3) เบดฟลูอิไดซ์ (2) เบนซิน (1) เบนซีน (3) เบส (5) เบสอ่อน (1) เบสแก่ (1) เผด็จการ (1) เพชรพระอุม (1) เพนเทน (1) เพลง (2) เมทิลีนบลู (1) เลขออกเทน (1) เล็งจี้ (1) เล็งนั่งแท่น (1) เวลามาตรฐาน (1) เสาเข็ม (1) เสียงดัง (3) เสียบปลั๊ก (1) เสื้อสีขาว (1) เสื้อสีดำ (1) เหมืองแร่ (1) เหล็กกล้าไร้สนิม (2) เหล็กข้ออ้อย (1) เหล็กคอม้า (1) เหล็กปลอก (1) เหล็กเส้น (1) เอกสารอ้างอิง (1) เอทานอล (5) เอทิลีน (2) เอทิลเบนซีน (2) เอสเทอริฟิเคชัน (1) เอื้อวิทยา (1) แก่งหลวง (1) แก๊สก้อน (1) แก๊สธรรมชาติ (3) แก๊สหุงต้ม (3) แก๊สเฉื่อย (2) แก๊สโครมาโทกราฟ (14) แก๊สโซลีน (1) แก๊สโซฮอล์ (1) แจงลอน (1) แบบจำลองคณิตศาสตร์ (1) แบร์นูลลี (1) แป้งมัน (1) แป้นพิมพ์ (2) แป้นเกลียว (1) แผนที่ (2) แพร่ (1) แมวน้ำ (1) แม่น้ำน้อย (1) แม่แรง (1) แสงสีแดง (1) โครงงาน (1) โครมาโทแกรม (27) โครโมฟอร์ (1) โค้งดารา (1) โทลูอีน (8) โปรตีน (1) โพนสา (1) โพรงกระต่าย (1) โพลีเอทิลีน (1) โมเลกุลมีขั้ว (1) โมเลกุลไม่มีขั้ว (1) โยคะ (1) โยนบก (1) โรงงานระเบิด (10) โรงเบียร์ (1) โรงเรียน ตชด. (1) โลมา (1) โสมส่องแสง (1) ใบหนาด (2) ไขควง (1) ไข่เจียว (3) ไซลีน (2) ไซโคลเพนเทน (1) ไดบิวทิลอีเทอร์ (1) ไดโนเสาร์ (1) ไทรโยค (1) ไนท์ซาฟารี (1) ไนโตรเจน (3) ไบโอดีเซล (1) ไปวัด (1) ไผ่เลี้ยง (1) ไพลิน (1) ไฟฟ้ากระแสสลับ (5) ไฟฟ้ากำลัง (5) ไฟฟ้าดับ (2) ไฟฟ้าสถิตย์ (1) ไฟฟ้าเคมี (1) ไฟหน้ารถ (1) ไฟไหม้ (8) ไฟไหม้ห้องทดลอง (8) ไฟไหม้แลป (8) ไม่อิ่มตัว (1) ไส้ติ่ง (1) ไอน้ำ (1) ไอโซเทอม (1) ไอโดดีน (1) ไฮโดรคาร์บอนไม่อิ่มตัว (1) ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (2) ้halogenation (1)