วันศุกร์ที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2553

การใช้ pressure regulator ที่หัวถังแก๊ส MO Memoir : Friday 22 January 2553

เช้าวันนี้ได้รับทราบข่าวว่ามีอุบัติเหตุไฟลุกไหม้ที่เครื่องมือวิเคราะห์ชนิดหนึ่งในห้องปฏิบัติการแห่งหนึ่ง (เกิดตอนประมาณ ๒๓.๔๑ - ๒๓.๔๖ น ของคืนวันพฤหัสบดีที่ ๒๑ ผ่านมา) ในระหว่างการทดลองโดยใช้แก๊สไฮโดรเจน แม้ว่าไฟที่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อยและพอปิดแก๊สไฮโดรเจนก็ทำให้ไฟดับไปเอง แต่ถึงอย่างนั้นก็ควรที่จะเอาเหตุการณ์นี้มาเป็นบทเรียนเพื่อที่จะได้ไม่เกิดขึ้นอีกต่อไป ทั้ง ๆ ที่ตอนแรกกะว่าจะหยุดพักการออก Memoir ไปสักพัก แต่เห็นว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยจึงต้องรีบดำเนินการ

ขณะที่เขียนเรื่องนี้ยังไม่ทราบรายละเอียดมากพอที่จะระบุได้ว่าสาเหตุที่แท้จริงเกิดขึ้นได้อย่างไร แต่จากการพูดคุยพบว่ามีการปฏิบัติงานบางอย่างที่กระทำกันอย่างไม่ถูกต้องอาจมีส่วนทำให้เกิดอุบัติเหตุดังกล่าวได้ ทั้ง ๆ ที่จะว่าไปแล้วเรื่องนี้ก็ได้บอกกล่าวกันอยู่ทุกรุ่นทุกปี แต่ท้ายสุดก็ยังมีผู้ที่ไม่ในใจจะปฏิบัติตามกันอยู่ดี เรื่องดังกว่าคือการใช้งาน pressure regulator ที่หัวถังแก๊ส


gas cylinder ที่เราเรียกกันว่า "ถังแก๊ส" นั้น ทางบริษัทเขาเรียกว่า "ท่อแก๊ส" ทั้งนี้คงเป็นเพราะรูปร่างมันเรียวยาวแบบท่อแก๊ส และจะว่าไปแล้วรูปร่างมันก็เหมือนท่อมากกว่าถัง แต่ในที่นี้ขอเรียก gas cylinder ว่า "ถังแก๊ส" เพราะเดี๋ยวจะมีการกล่าวถึงท่อส่งแก๊สจากถังไปยังอุปกรณ์ต่าง ๆ โดยจะขอเรียกท่อส่งแก๊สนั้นสั้น ๆ ว่า "ท่อแก๊ส"

ถังแก๊สนั้นแบ่งออกได้เป็น ๒ ประเภทคือ

๑. ถังแก๊สความดันสูง ซึ่งเป็นถังแก๊สไม่มีตะเข็บ (ตะเข็บในที่นี้คือรอยที่เกิดจากการเชื่อมโลหะเข้าด้วยกัน) ถังชนิดนี้ผลิตด้วยการขึ้นรูปท่อเหล็กในขณะที่ยังร้อนอยู่ ลักษณะเหมือนกับท่อปลายปิดด้านหนึ่ง ระดับความดันของแก๊สในถังที่ขายกันอยู่ทั่วไปก็จะเกิน 100 bar แต่ที่ขายกันนั้นมักจะใช้วิธีการระบุปริมาตรแก๊ส (ที่ความดันบรรยากาศ) ที่เรียกเป็นภาษาพูดว่า "คิว" ซึ่งย่อมาจากคิวบิกเมตรหรือลูกบาศก์เมตร ที่ขายกันอยู่นั้นก็อยู่ประมาณ 5-6คิว

๒. ถังแก๊สความดันต่ำ ผลิตจากการม้วนแผ่นเหล็กและเชื่อมต่อเข้าด้วยกัน ถังแบบนี้เรียกว่าถังแบบมีตะเข็บ ถังแก๊สชนิดนี้ใช้เก็บแก๊สความดันไม่สูง ส่วนใหญ่ก็เป็นแก๊สที่สามารถอัดให้เป็นของเหลวได้ที่อุณหภูมิห้อง ตัวอย่างของถังชนิดนี้ได้แก่ ถังแก๊สหุงต้ม (LPG) ที่ใช้กันในครัวเรือนหรือรถยนต์ ถังแอมโมเนีย ถังคลอรีน ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง ฮาลอน โฟม เป็นต้น (ถังดับเพลิงที่บรรจุ CO2 เป็นถังแก๊สความดันสูงไม่มีตะเข็บ)

ตัวอย่างของถังแก๊สทั้งสองชนิดแสดงไว้ในรูปที่ 1

ในการนำแก๊สออกจากถังมาใช้งานนั้น จะต้องมีการติดตั้งวาล์วลดความดันที่เรียกว่า pressure regulator ก่อน pressure regulator นั้นมีทั้งแบบที่ไม่มีหน้าปัดบอกความดันในถังและความดันด้านขาออก (เช่นที่ใช้กับถังแก๊สหุงต้มที่ใช้กันตามบ้านเรือน ซึ่งเป็นชนิดที่ไม่สามารถตั้งความดันด้านขาออกได้) และแบบที่มีหน้าปัดบอกความดันในถังและความดันด้านขาออก (ซึ่งเป็นชนิดที่สามารถตั้งความดันด้านขาออกได้) ในที่นี้เราจะจำกัดอยู่ตรง pressure regulator แบบที่มีหน้าปัดบอกความดันในถังและความดันด้านขาออก ซึ่งเป็นแบบที่สามารถปรับตั้งความดันด้านขาออกได้ที่เราใช้งานกันอยู่ในห้องปฏิบัติการ ดังนั้นจากจุดนี้ของ Memoir นี้ไปถ้ากล่าวถึงคำว่า pressure regulator ให้หมายถึง pressure regulator ชนิดที่ปรับความดันด้านขาออกได้เท่านั้น (ที่แสดงในรูปที่ 2-4)

ตรงนี้ขอย้ำเตือนว่าแก๊สความดันสูงหลายชนิดนั้นมีคุณสมบัติที่แตกต่างไปจากแก๊สที่ความดันต่ำ ตัวอย่างเช่นเราอาจไม่สามารถจุดไฟเผาจารบี (ที่ใช้หล่อลื่น) ได้ในอากาศที่ความดันบรรยากาศ แต่ถ้าเป็นอากาศอัดความดันสูง (หลายสิบหรือระดับ 100 บาร์) ก็สามารถทำให้จารบีเหล่านั้นลุกติดไฟได้ง่าย ด้วยเหตุนี้การเลือกใช้ pressure regulator จึงต้องเลือกให้ถูกต้องกับชนิดของแก๊ส และเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้ใช้ pressure regulator ไม่ถูกต้องกับชนิดของแก๊ส ทางผู้ผลิตแก๊สและผู้ผลิต pressure regulator จึงต้องมีการตกลงรูปแบบข้อต่อที่หัวถังแก๊สกับ pressure regulator เพื่อไม่ให้เชื่อมต่อ pressure regulator ที่ไม่เหมาะสมกับประเภทแก๊สได้ ตัวอย่างเช่นแก๊สธรรมดาทั่วไปที่ไม่ติดไฟและไม่เป็นพิษจะใช้ข้อต่อที่เป็นเกลียว "เวียนขวา" ส่วนแก๊สอันตรายและ/หรือเป็นพิษ (ที่ใช้กันมากที่สุดในห้องปฏิบัติการเคมีคือแก๊สไฮโดรเจน) จะใช้ข้อต่อที่เป็นเกลียว "เวียนซ้าย" ดังนั้นเวลาถอด pressure regulator เพื่อเปลี่ยนถังแก๊สจึงควรรู้ไว้ด้วยว่าข้อต่อนั้นเป็นเกลียวแบบไหน จะได้หมุนประแจได้ถูกทิศ ไม่ใช่ประเภทใช้แต่แรงอย่างเดียว


รูปที่ 1 (บน) ถังแก๊สแบบไม่มีตะเข็บสำหรับแก๊สความดันสูง (ล่าง) ถังแก๊สแบบมีตะเข็บสำหรับแก๊สความดันต่ำ


สมมุติว่าเราเริ่มจากการต่อ pressure regulator เข้ากับหัวถังแก๊ส และต้องการใช้แก๊ส สิ่งแรกที่ต้องทำคือหมุนคลายวาล์วปรับความดันให้สุดก่อน (หมุนคลายออกจะเป็นการปิดแก๊สไม่ให้ส่งออก แต่ถ้าขันอัดเข้าไปจะเป็นการเปิดแก๊สส่งไปด้านขาออก แต่อย่างหมุนจนด้ามจับหลุดออกมา เอาแค่รู้สึกว่าหมุนได้ลื่นแล้วก็พอ) จากนั้นจึงเปิดวาล์วหัวถังแก๊ส ซึ่งจะทำให้แก๊สไหลออกจากหัวถังมาค้างอยู่ที่แผ่นไดอะแฟรมของ pressure regulator เข็มวัดความดันในถังจะชี้บอกความดันของแก๊สในถัง ในขณะที่เข็มวัดความดันด้านขาออกจะชี้อยู่ที่เลขศูนย์ (รูปที่ 2)


รูปที่ 2 เมื่อเปิดหัวถัง เข็มของหน้าปัดด้านขวาจะแสดงความดันภายในถังแก๊ส


สาเหตุที่เราควรต้องคลายวาล์วปรับความดันด้านขาออกให้หมดก่อนก็เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดกับแผ่นไดอะแฟรม ที่ผ่านมานั้นถ้าเราเปิดด้านขาออกทิ้งไว้ เมื่อเปิดวาล์วหัวถังก็จะทำให้แก๊สความดันสูงไหลเข้ากระแทกกับไดอะแฟรมที่คุมความดันด้านขาออก จะเห็นเข็มหน้าปัดความดันด้านขาออกกระโดดขึ้นทันที การกระทำดังกล่าวไม่ได้ทำให้ไดอะแฟรมเสียหายทันที แต่ทำให้อายุการใช้งานสั้นลง ซึ่งอาจเป็นในลักษณะที่ไม่สามารถปรับความดันด้านขาออกได้หรือมีการรั่วไหลเกิดขึ้นทั้ง ๆ ที่คลายวาล์วปรับความดันจนสุดแล้ว

เมื่อตรวจสอบว่าการเชื่อมต่อ pressure regulator กับหัวถังแก๊สไม่มีการรั่วไหลแล้ว ก็เริ่มขันวาล์วปรับความดันเพื่อให้ได้ระดับความด้านขาออกตามต้องการ


รูปที่ 3 Pressure regulator ที่หัวถังแก๊สในระหว่างการใช้งาน หน้าปัดด้านซ้ายเป็นตัวบอกความดันแก๊สด้านขาออก (ด้านความดันต่ำ) หน้าปัดด้านขวาเป็นตัวบอกความดันแก๊สในถัง (ด้านความดันสูง)


ปัญหาหนึ่งที่เจออยู่เสมอคือจำนวนไม่น้อยมักใช้วิธีการปรับความดันด้านขาออกของ pressure regulator เป็นตัวปรับอัตราการไหลของแก๊ส ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่เหมาะสมนั้น และผลที่เกิดขึ้นตามมาจากการใช้การปรับความดันด้านขาออกเป็นการปรับอัตราการไหลของแก๊สคือ หลังจากที่ปรับความดันด้านขาออกจาก pressure regulator จนได้อัตราการไหลตามต้องการแล้ว เมื่อเสร็จสิ้นการทำงานก็จะไม่ยอมคลายวาล์วปรับความดันด้านขาออก แต่จะใช้วิธีปิดวาล์วหัวถัง (ซึ่งก็ไม่ดีนัก) หรือใช้วิธีเปิดวาล์วหัวถังทิ้งเอาไว้ แล้วไปปิดวาล์วระบบท่อด้าน down stream ของ pressure regulator แทน (แบบนี้ยิ่งร้ายหนักเข้าไปอีก)

การทำงานของ pressure regulator นั้นจะใช้แรงดันด้านขาออกมาเป็นตัวปรับการเปิดของวาล์ว กล่าวคือถ้าความดันด้านขาออกลดต่ำลงเกินค่าที่ตั้งไว้ วาล์วปรับความดันก็จะเปิดกว้างขึ้นเพื่อจ่ายแก๊สให้มากขึ้น ในทางกลับกันถ้าความดันด้านขาออกเพิ่มสูงขึ้นกว่าค่าที่ตั้งไว้ วาล์วปรับความดันก็จะปิดตัวเองลงเรื่อย ๆ เพื่อลดการจ่ายแก๊สจนกว่าจะปิดตัวเองลงจนสุด

การปิดวาล์วหัวถังแก๊สโดยที่ไม่คลายวาล์วปรับความดันด้านขาออกของ pressure regulator ทำให้เมื่อเปิดวาล์วหัวถังแก๊สใหม่ แก๊สความดันสูงในถังจะทำให้ความดันด้านขาออกสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และ pressure regulator ต้องทำงานทันทีด้วยการปิดตัวเองเพื่อป้องกันความดันด้านขาออกไม่ให้สูงมากเกินไป การกระทำดังกล่าวไม่ได้ทำให้ pressure regulator เสียหายแบบต่อหน้าต่อตาในครั้งแรกที่เกิด แต่จะทำให้อายุการใช้งานสั้นลง หรืออาจเกิดความเสียหายสะสมจนถึงจุด ๆ หนึ่งที่ตัวอุปกรณ์ไม่สามารถทนได้

ส่วนที่บอกว่าการใช้วิธีการปิดวาล์วระบบท่อด้าน down stream ของ pressure regulator นั้นเป็นวิธีการที่เลวร้ายเข้าไปอีกก็เป็นเพราะ เมื่อไม่มีแก๊สไหลไปทางด้าน down stream ความดันในระบบท่อด้านขาออกที่อยู่ระหว่าง pressure regulator และวาล์วที่ปิดกั้นนั้นก็จะเพิ่มสูงขึ้น ทำให้วาล์วของ pressure regulator ปิดตัวเองลงจนสุด ปัญหามันเกิดขึ้นเมื่อตัววาล์วของ pressure regulator นั้นไม่สามารถปิดได้สนิท ทำให้ยังมีแก๊สความดันสูงรั่วไหลเข้าสู่ระบบด้านความดันต่ำอยู่เรื่อย ๆ ซึ่งอาจร้ายแรงจนกระทั่งเข็มหน้าปัดที่บอกความดันด้านขาออกหมุนรอบจนสุด ซึ่งทำให้เกจวัดความดันด้านขาออกเสียหายถาวร

วิธีการที่ถูกต้องคือหลังใช้งานเสร็จสิ้นแล้ว ให้ทำการปิดวาล์วที่หัวถังแก๊ส และระบายความดันในระบบท่อออกให้หมดจนกระทั่งเข็มหน้าปัดวัดความดันทั้งด้านความดันในถังและด้านขาออกลดลงเป็นศูนย์ (ดังแสดงในรูปที่ 4) จากนั้นจึงคลายวาล์วปรับความดันออกจนสุด


รูปที่ 4 Pressure regulator ที่หัวถังแก๊ส หลังใช้งานเสร็จแล้วควรระบายความดันในระบบท่อให้หมด จนเข็มชี้ความดันอยู่ที่ตำแหน่ง 0 ทั้งด้านขาเข้าและขาออก


สำหรับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ผมสงสัยว่าการใช้ pressure regulator ที่ไม่ถูกต้องอาจมีส่วนทำให้เกิดอุบัติเหตุดังกล่าวได้ (ทั้งหมดเป็นเพียงสมมุติฐานเท่านั้น โปรดพิจารณาไตร่ตรองให้ดีก่อนจะหาข้อสรุปใด ๆ) กล่าวคือในการใช้เครื่องวิเคราะห์ดังกล่าวนั้นมีการสอนต่อ ๆ กันมาว่าไม่ต้องไปยุ่งอะไรกับ pressure regulator ที่หัวถังแก๊สไฮโดรเจน (V1) ใช้วิธีเปิด-ปิดวาล์วที่ระบบท่อแก๊สเข้าเครื่อง (V2) ก็พอ (ดูรูปที่ 5 ประกอบ) ซึ่งเป็นวิธีการทำงานที่ผิด

รูปที่ 5 ระบบที่เกิดปัญหา


ทีนี้เมื่อปิดวาล์ว V2 แล้วก็จะทำให้ไม่มีการไหลของแก๊ส pressure regulator (V1) ก็จะปิดตัวเอง (V1 ตั้งความดันไว้ที่ 15 psi) แต่เนื่องจาก V1 ไม่สามารถปิดได้สนิทจึงทำให้แก๊สรั่วไหลเข้ามาสะสมในระบบท่อระหว่าง V1 กับ V2 ความดันที่อ่านได้หลังเกิดเหตุคือ 100 psi (ก่อนหน้านั้นอาจสูงกว่านั้น) ทีนี้ระบบท่อระหว่าง V1 และ V2 ซึ่งเป็นท่อสแตนเลสขนาดเล็กนั้นรับความดันดังกล่าวได้สบาย แต่เมื่อเปิดวาล์ว V2 (โดยที่ V3) ยังปิดอยู่ (หรือไม่ได้เปิดเต็มที่) จึงทำให้แก๊สความดันสูงไหลเข้าไปในระบบท่อระหว่าง V2 กับ V3 ข้อต่อท่อต่าง ๆ ที่อยู่ในส่วนของเครื่องมือวิเคราะห์ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรับความดันสูง จึงทำให้เกิดการรั่วไหลของแก๊สไฮโดรเจน จุดที่เป็นปัญหาคือจุดที่เป็นรอยต่อระหว่างท่อแก้วกับท่อสแตนเลส ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อที่อ่อนแอที่สุดเพราะใช้เพียงแค่ o-ring ในการกันรั่ว และตำแหน่งนี้ก็ดันไปอยู่เหนือฮีทเตอร์ให้ความร้อนพอดี


ในมุมมองของผมถ้าจะถามว่าใครควรต้องรับผิดชอบ ผมว่าต้องดูก่อนว่าผู้ปฏิบัติงานนั้นทำตามคู่มือที่ระบุไว้หรือไม่ ถ้าผู้ปฏิบัติงานทำทุกอย่างตามคู่มือที่ระบุไว้แล้วยังเกิดอุบัติเหตุดังกล่าวได้ก็แสดงว่าคู่มือที่ใช้กันอยู่นั้นไม่ถูกต้อง สมควรที่ต้องมีการปรับปรุงแก้ไข ในกรณีนี้เท่าที่ทราบดูเหมือนว่าคู่มือการใช้งานนั้นมีข้อผิดพลาดอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่เกี่ยวกับการเปิดปิดแก๊สที่ถังแก๊ส และถ้ามีความคืบหน้าหรือข้อมูลเพิ่มเติมใด ๆ ก็จะเอามาเล่าให้ฟังกันอีกที

ทีนี้อาจมีคำถามขึ้นมาว่าแล้วทำไมก่อนหน้านี้มันจึงไม่เกิด ตรงนี้ต้องยอมรับความจริงที่ว่าเรื่องดังกล่าวนั้นไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นทันทีที่ทำผิดพลาด แต่เป็นสิ่งที่เกิดจากความเสียหายจากการใช้งานผิด ๆ จนกระทั่งตัวอุปกรณ์ไม่สามารถทนได้อีกต่อไป ใครมาใช้งานตรงจังหวะนี้ก็รับเคราะห์ร้ายไป คนที่มาใช้งานตอนที่เครื่องเกิดปัญหาจึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นผู้กระทำผิดใด ๆ (เปรียบเหมือนกับใครสักคนเคยขับรถฝ่าไฟแดงแล้วไม่โดนรถคันอื่นที่มาตามจังหวะสัญญาณไฟเขียวชนเอา แล้วก็มาอ้างว่าการขับรถฝ่าไฟแดงนั้นปลอดภัย เป็นคุณ คุณจะยอมเชื่อไหมว่าถ้าขับรถฝ่าไฟแดงไม่ว่าเมื่อใดก็ตามจะไม่ถูกรถคันอื่นที่มาตามจังหวะสัญญาณไฟเขียวชนเลย)

ไม่มีความคิดเห็น:

ป้ายกำกับ

-OH (3) 2 (1) 2-dimethylbutane (1) 2014 (29) 2512 (1) 2527 (1) 2528 (1) 2529 (1) 2530 (1) 3 (1) 3-dimethyl-2-butanol (1) absorbance (1) acentric factor (1) acetylene (6) addition (2) adsorption (9) agent orange (1) alkane (1) alkene (2) ammonia (8) amylene (1) anatase (2) aromaticity (2) aryl halide (1) autoclave (10) auxochrome (1) Avicel PH-101 (1) Bagration (1) Baking (1) ball valve (4) bangkok (2) Barbarossa (1) base line (6) beaker (1) benzaldehyde (5) benzene (9) Bernoulli's equation (1) BET (13) Bhopal (2) big cleaning (1) BLEVE (1) blind flange (1) blower (1) BOD (2) breather valve (1) BST (6) bursting disc (1) butanol (1) C-H bond (1) calcination (1) calcium carbide (1) calibration curve (5) capillary column (1) caprolactam (1) carbide precipitation (1) carbocation (5) carbon (1) carbon disulfide (1) carcinogen (1) carrier gas (10) cat walk (1) catalyst (10) Cauchy (3) cavitation (1) centrifugal pump (3) check valve (2) chemisorb 2750 (8) chemisorption (3) chicago pile one (1) chlorine (2) chlorobenzene (2) christmas tree (1) chromatogram (28) chromatography (6) chromophore (1) Citadel (1) CNG (2) CO2 (1) CO2 hydrogenation (1) Coal liquefaction (1) COD (1) coffee break (1) Colloidal catalyst (1) column (4) compressor (1) compressor performance curve (1) conductive polymer (1) cone roof (2) conjugated double bonds (2) cresol (3) CS2 (1) CuCl2 (1) curve fitting (4) cyclohexane (1) cyclohexanol (1) cyclopentane (1) cyclosarin (1) Deer hunter (1) dehydration (2) dehydroxylation (1) DeNOx (88) dibutyl ether (1) differential pressure transmitter (1) dioxin (2) dispersion (2) distillation curve (1) DO (1) dp cell (1) draeger tube (2) drain valve (1) drum (2) ecd (18) electron capture detector (12) electron paramagnetic resonance (1) electron spin resonance (1) electrophile (1) electrophilic (5) elevated flare (1) Eley-Rideal (1) encapsulate (1) EPR (3) equation of state (6) ESR (4) esterification (1) ethane (1) ethanol (4) ethylbenzene (4) ethylene (4) explosion (4) explosion proof (1) Facebook (1) Feyzin (2) FID (4) fire fly (1) Fischer-Tropsch (1) Fityk (5) fixed-bed (9) flame arrester (1) flame ionisation detector (3) flame ionization detector (3) Flame photometric detector (11) flare system (8) flare tip (1) Flixborough (2) floating roof (2) flooded drain (1) fluidised-bed (2) fluoride (1) foot valve (1) formal (1) formality (1) FORTRAN (1) FPD (12) Freundlich (1) FT-IR (10) furnace (4) gas chromatograph (49) gasification (1) gasoline (1) gate valve (5) Gaussian (4) GC (57) gc-14 (1) gc-2014 (54) GC-8A (6) gc-9A (6) gear pump (1) GHSV (1) globe valve (4) glove box (1) glucose (1) ground flare (2) H2S (1) halogenation (1) Hayesep DB (1) HDPE (1) heterocyclic system (1) heterogeneous (3) homogeneous (2) hot plate (4) hydration (1) hydraulic test (1) hydrogen (2) hydrogen sulfide (2) hydrogenation (7) hydroxyl (4) hydroxylation (34) ICP (1) imide (1) Imperial College (1) in situ (1) infrared (6) intania 68 (1) Intania 69 (1) intania 70 (1) Intania 71 (1) intania 73 (1) interferogram (3) interferometer (1) interpolation (1) iodine (1) ionic character (1) IR (5) isomer (1) isopentane (1) isopropanol (1) isotherm (5) jocking pump (1) katarometer (2) kinetic (3) Kjeldahl (1) knockout drum (1) Kwong (5) Langmuir (3) Langmuir-Hinshelwood (2) Lewis acid (3) lift check valve (1) liquid seal (3) LNG (1) long wave (1) Lorentzian (3) LPG (5) machine bolt (2) magnetic stirrer (5) mass flow controller (8) math modelling (1) methane (1) methyl isocyanate (1) methylene blue (2) MIC (1) MO memoir (2) molar (1) molecular seal (1) My Lai (1) N2O (12) NaOH (2) needle valve (2) NG (1) NGL (1) NGV (1) NH3 (21) NH3-TPD (15) nitric oxide (2) nitroaldol (1) nitroethane (1) nitrotoluene (1) Nitrous oxide (6) NO (6) NOA-7000 (6) nonreturn valve (2) normality (1) nornal (1) NOx (17) NPSH (1) NPT (1) NTP (1) nuclear reactor (1) nucleophile (1) nucleophilic (1) orifice (1) packed column (1) packed-bed (8) packing (2) pdd (22) PE (1) peak deconvolution (9) peak fitting (12) Peng (1) pentane (2) pH meter (1) pH probe (1) phenol (6) photocatalyst (2) physisorption (3) PID (1) pinacolyl alcohol (1) pipe (1) pipe rack (1) pipe support (1) pipette (2) piping (9) piston pump (1) plot plan (1) plug valve (1) pneumatic test (1) polyethylene (2) polymerisation (3) polystyrene (1) Postdoc (1) power factor (1) pressure regulator (3) pseuephedrine (1) public health (1) pulse discharge detector (17) pump (9) pump curve (2) purge reduction seal (1) PV diagram (2) PVC (1) pyridine (5) pyrolysis (1) pyrophoric (2) quench drum (1) reaction (2) reactor (9) Redlich (5) REDOX (1) reduction (1) relief valve (1) Robinson (1) roots blower (1) rotameter (2) rotary pump (1) rupture disc (1) rutile (1) safety glass (1) safety valve (2) sampling valve (11) sarin (1) saturator (1) Scherrer's equation (6) SCR (84) SCR. hydroxylation (1) scrubber (1) seal drum (2) septum (3) Seveso (3) share (1) shockwatch (1) Shut down (1) signal to noise ratio (2) silanol (1) single point (5) SO2 (9) SO3 (1) Soave (2) solvent extraction (1) soman (1) split ration (1) stainless steel (1) steam (1) stereoisomer (2) stirred reactor (1) storm (1) STP (1) stud bolt (1) styrene (1) substitution (3) superacid (1) surface area (2) surge (2) surging (2) swagelok (1) swing check valve (1) switch gear (1) syphon tube (1) syringe (3) syringe pump (1) t-amyl alcohol (1) t-amyl ethyl ether (1) t-amyl methyl ether (1) TAEE (1) tamagozzilla (2) TAME (1) Tamman temperature (1) tank (5) TCD (6) Temkin (1) Temperature programmed desorption (7) temperature programmed reduction (1) TGA (4) thermal conductivity detector (4) thermal cracking (2) thermal decomposition (2) thermal paper (1) tiltwatch (1) titration curve (1) TOF (1) toluene (11) TON (1) TPD (8) TPR (3) TPx (2) tram (2) trans fat (1) transmittance (1) trimethylbenzene (1) tube (2) turn over frequency (1) turn over number (1) U loop (2) UHV (1) UV-Vis (2) UVCE (1) V2O5 (6) valve (1) van der Waal (3) variac (3) vent valve (1) vessel (4) vinyl chloride (1) Voigt (3) volumetric flask (1) vortex breaker (1) vulcanisation (1) vulcanization (1) watch glass (1) water hammer (1) water seal (4) weight loss (1) wheel key (1) WHSV (2) williamson ether synthesis (2) wt% (1) x-ray (1) XPS (4) XRD (11) XRF (1) xylene (2) กฎหมาย (4) กฎอัยการศึก (1) กรณีพิพาทอินโดจีน (1) กรด (7) กรด. การไทเทรต (1) กรดบนพื้นผิว (5) กรดอ่อน (1) กรดแก่ (1) กรดไขมัน (1) กระจกนิรภัย (1) กระดาษความร้อน (1) กระต่าย (1) กระต่ายกับเต่า (1) กระถิน (1) กระทรวงกลาโหม (1) กระบอกตวง (1) กระสุนปืน (4) กราฟการกลั่น (2) กรี เดชาติวงศ์ (1) กรุงเทพ (2) กลูโคส (1) กล่องโฟม (1) กะปง (1) กังหันก๊าซ (2) กังหันแก๊ส (2) กาญจนบุรี (4) กาฝาก (1) การกำจัดน้ำ (1) การควบคุมอุณหภูมิ (7) การคำนวณขนาดผลึก (2) การคำนวณเชิงตัวเลข (2) การฉีดตัวอย่าง (3) การดูดกลืน (3) การดูดซับ (12) การดูดซับทางเคมี (1) การตกตะกอน (1) การตอบคำถาม (1) การตัดแก้ว (1) การตั้งราคา (2) การต่อสายดิน (2) การทดลอง (50) การทำงาน (7) การทำน้ำให้บริสุทธิ์ (2) การทำให้เครื่องแก้วแห้ง (1) การน๊อค (1) การบันทึกการทดลอง (1) การบ่ม (1) การปรับ (1) การปั่นกวน (2) การผุกร่อน (1) การพอลิเมอร์ไรซ์ (4) การระบายความร้อน (1) การระเบิด (5) การละลาย (10) การวัด (4) การวิเคราะห์ (1) การศึกษา (1) การสกัด (1) การสอบ (7) การสอบวิทยานิพนธ์ (10) การหมุน (1) การหาค่าเฉลี่ย (1) การหาปริมาณ (2) การออกซิไดซ์ (4) การอัดแก๊ส (1) การอ่านบทความ (2) การเขียน (2) การเขียนวิทยานิพนธ์ (10) การเขียนเอกสารอ้างอิง (1) การเชื่อมท่อ (2) การเตรียมสอบ (1) การเติมไฮโดรเจน (3) การเปรียบเทียบ (1) การเผาตัวอย่าง (1) การเผาโค้ก (1) การเผาไหม้ (5) การเรียกชื่อ (1) การเรียน (1) การเรียนสัมมนา (1) การเลือก (1) การเลือกตั้ง (2) การเลือกใช้ (1) การเล็งปืน (1) การแก้ไข (2) การแต่งกาย (1) การแปลผล IR (2) การแผ่ (1) การแผ่รังสี (1) การแพร่ (2) การแยกพีค (4) การไทเทรต (10) การไหล (3) การไหลของแก๊ส (3) การไหว้ (1) กาลักน้ำ (1) กุหลาบ (1) ก้อนขี้หมา (1) ก๊าซธรรมชาติ (1) ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (2) ขนมจู้จุน (1) ขนมบอก (1) ขนาด tube (2) ขนาดผลึก (5) ขวดน้ำกลั่น. ลูกยาง (1) ขวดวัดปริมาตร (1) ขั้วหางปลา (2) ข้อกฎหมาย (5) ข้อสอบ (1) ข้อเท็จจริง (1) ครุย (1) คลองดำเนินสะดวก (1) คลองผีหลอก (1) คลองภาษีเจริญ (2) คลองสนามม้า (1) คลองสียัด (1) คลองอรชร (1) คลองแงะ (1) ควนหินมุ้ย (1) ความงาม (1) ความดัน (8) ความดันลด (7) ความสวย (1) ความสัมพันธ์ (1) ความหนาแน่น (2) ความเข้มข้น (2) ความแรงของกรดเบส (4) คอมพิวเตอร์ (1) คอมมิวนิสต์ (1) คอมเพรสเซอร์ (1) คอลัมน์ (3) คานฝาก (1) คาร์บอนไดซัลไฟด์ (1) คำย่อ (1) คำอาลัยจากเพื่อน (1) คิวมีน (1) คีมปอกสายไฟ (1) คีย์บอร์ด (1) คีโตน (1) คุณธรรม (1) คุณสมบัติ (1) ค่าคงที่สมดุล (2) ค่าจ้าง (1) ค่าเงินบาท (1) ค่าเฉลี่ย (1) ค้อน (1) ค้อนน้ำ (1) งบปิ้ง (1) งูหลาม (1) จดหมาย (1) จริยธรรม (1) จลนศาสตร์ (2) จอคอมพิวเตอร์ (1) จำปาดะ (1) จิตร ภูมิศักดิ์ (2) จุดติดไฟ (2) จุดวาบไฟ (2) จุดเดือด (1) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (12) ชบา (1) ชลบุรี (1) ชะมวง (1) ชื่นใจ (1) ชุมพร (3) ช่องเขา (1) ซอยศูนย์วิจัย (1) ซีเนียร์โปรเจค (1) ญี่ปุ่น (2) ฐานแผ่ (1) ดอกไผ่ (1) ดอนแตง (1) ดักแด้ (1) ดัชนี (2) ดีเซล (1) ดีเปรสชัน (1) ตลาดใหญ่ (1) ตะกั่วป่า (1) ตะขบ (1) ตะวันอ้อมข้าว (1) ตะไบ (1) ตักบาตร (1) ตัวทำละลาย (1) ตัวประกอบกำลัง (1) ตัวรองรับ (1) ตัวเร่งปฏิกิริยา (8) ตัวแปร (1) ตำลึง (1) ตำแยแมว (1) ต้นข้าวหลาม (1) ต้นคริสต์มาส (1) ต้นหนาด (1) ถนน AIT (1) ถนนข้าวหลาม (1) ถนนตก (2) ถนนสนามม้า (1) ถนนสาย 331 (1) ถนนอังรีดูนังต์ (1) ถนนเพชรเกษม (2) ถัง (5) ถังแก๊ส (6) ถังแดง (1) ถั่วเขียว (1) ถั่วแระ (1) ถ่านหิน (2) ถ่านแก๊ส (1) ทองใหญ่ (2) ทอดมัน (1) ทอดไข่ (1) ทางรถไฟ (24) ทางหลวง (1) ทางเดิน (2) ทิ้งระเบิด (8) ทีลอซู (1) ที่พักฝึกงาน (1) ทุเรียน (1) ท่อ (3) ท่อคาดสี (1) ท่อน้ำ (1) ท่อร้อยสายโทรศัพท์ (1) ท่อร้อยสายไฟ (1) ท่อแก๊ส (3) ท่อไอเสีย (1) ท่าข้า (1) ท่าตะโก (1) ท่านา (1) ท่าบ่อ (1) นกปรอด (1) นกปากซ่อม (1) นกแก้ว (1) นครสวรรค์ (1) นอต (4) นอร์มัล (1) นางตะเคียน (1) นางตานี (1) นางทับทิม (1) นารี (1) นิสิตปี 4 (2) นิสิตใหม่ (1) น้ำกระด้าง (2) น้ำกลั่น (1) น้ำดีมิน (1) น้ำดื่ม (1) น้ำด่าง (1) น้ำตาลทราย (1) น้ำท่วมบางพลัด (1) น้ำบริสุทธิ์ (2) น้ำมันดีเซล (1) น้ำมันถั่วเหลือง (1) น้ำมันปาล์ม (2) น้ำมันพืช (1) น้ำมันหมู (1) น้ำมันเชื้อเพลิง (8) น้ำมันเตา (3) น้ำมันเบนซิน (3) น้ำหนัก (1) น้ำอัลคาไลน์ (1) น้ำเน่าเสีย (1) บทความ (3) บวบ (1) บัลลาสต์ (1) บางคล้า (1) บางคอแหลม (2) บางซื่อ (1) บางนา-ตราด (2) บางปะกง (1) บางพลัด (2) บางเหี้ย (1) บิวทานอล (1) บิวเรต (3) บีกเกอร์ (3) บึงตาต้า (1) บุญผ่อง สิริเวชชะพันธ์ (2) ปฏิกิริยาออกซิเดชัน (3) ปฏิกิริยาเคมี (5) ปปช. (1) ปปป. (1) ปรอท (1) ประกาศ (2) ประชาธิปไตย (4) ประชุม (1) ประวัติศาสตร์ (18) ประแจ (3) ปรับเวลา (1) ปริมาณน้ำฝน (1) ปลั๊ก (1) ปลาวาฬ (2) ปลาหมึก (2) ปลาโลมา (2) ปลุกผี (1) ปะเก็น (1) ปั๊ม (8) ปั๊มลูกสูบ (1) ปั๊มหอยโข่ง (3) ปากกาหมึกซึม (1) ปากลัด (1) ปิดภาคเรียน (1) ปิเปต (4) ปืนใหญ่ (1) ป่าชายเลน (1) ป้าย (1) ผลึกขนาดนาโน (2) ผี (7) ผ่าตัด (1) ฝนชะช่อมะม่วง (1) ฝาท่อระบายน้ำ (1) ฝึกงาน (3) ฝึกงานภาคฤดูร้อน (11) ฝึกจิต (1) พญานาค (1) พระตะบอง (1) พระประแดง (1) พระยาอานุภาพไตรภพ (1) พระราชบัญญัติ (2) พระอานนท์ (1) พลลภัตม์ (1) พลาสติก (1) พลแม่นปืน (1) พอลิสไตรีน (1) พอลิเมอร์นำไฟฟ้า (1) พอลิเอทิลีน (5) พอลิโพรพิลีน (4) พะเยา (1) พักกินกาแฟ (1) พัทลุง (1) พันธะคาร์บอนไฮโดรเจน (1) พาฟลอฟ (1) พายุ (5) พิธีพระราชทานปริญญาบัตร (1) พิบูลสงคราม (1) พิมพ์ดีด (1) พื้นที่ผิว (10) พื้นผิว (3) พุทรา (1) พู่ระหง (1) ฟลุต (3) ฟลูออรีน (2) ฟอร์มัล (1) ฟังก์ชันพหุนาม (2) ฟีนอล (3) มอเตอร์ (4) มะขวิด (1) มะตูม (1) มะเฟือง (2) มะเหมี่ยว (1) มังคุด (1) มันเทศ (1) มัลติมิเตอร์ (1) มั่วผลแลป (2) มินตรา (1) มินตา (1) มุมมองที่แตกต่าง (2) ม้าน้ำ (1) ยางธรรมชาติ (1) ยุววิศวกรบพิธ 14 (2) รถถัง (2) รถยนต์ (2) รถยนต์ราง (3) รถยนต์รางหุ้มเกราะ (1) รถราง (3) รถไฟ (26) รถไฟบางบัวทอง (1) รถไฟพระพุทธบาท (1) รถไฟลากไม้ (9) รถไฟหัตถกรรม (6) รถไฟเล็ก (12) รอก (1) รอยอินทร์ (1) ระดับของเหลว (2) ระดับของแข็ง (1) ระนอง (2) ระบบดับเพลิง (1) ระบบนิรภัย (1) ระบบศาล (2) ระบบเผาแก๊สทิ้ง (6) ระยอง (1) ระเบิด (10) ระเวิง (1) รังสีความร้อน (1) รังสีเอ็กซ์ (4) รัฐธรรมนูญ (7) รับน้อง (3) รั้ว (1) ราคา (3) รางรถไฟ (7) ราชกิจจานุเบกษา (1) ราชดำริ (1) รายงานการประชุม (2) ร่มเกล้า ธุวธรรม (3) ฤกษ์ดาวโจร (1) ฤดูที่แตกต่าง (1) ลมข้าวเบา (1) ลอยกระทง (2) ละครบุญผ่อง (1) ละอุ่น (1) ลาแล้วจามจุรี (2) ลิฟต์ (1) ลูกยาง (1) ล้อรถยนต์ (2) วังโพ (1) วันเสียงปืนแตก (1) วัลคาไนซ์ (1) วางความคิดเป็นกลาง (1) วางท่อใต้ดิน (1) วารสารวิชาการปทุมวัน (3) วาล์ว (12) วาล์วกันการไหลย้อนกลับ (1) วาล์วระบายความดัน (1) วาล์วสามทาง (1) วาฬ (1) วิชาสัมมนา (1) วิทยานิพนธ์ (50) วิทยุคลื่นสั้น (2) วิธีการทดลอง (17) วิภา (1) วิศวกรรมศาสตร์ (8) วิศวกรสาว (1) วิศวกรเคมี (1) วิศวจุฬา (12) ศรีราชา (7) ศัพท์เทคนิค (5) ศาลหลักเมือง (1) ศาสตราภิชาน (1) ศุภกนก (2) สกรูไร (1) สงขลา (1) สงครามเกาหลี (1) สงครามเวียดนาม (3) สงครามโลกครั้งที่ 1 (1) สงครามโลกครั้งที่ 2 (25) สตาลิน (1) สถิติ (5) สมการอนุพันธ์ (2) สลักเกลียว (1) สวนครัว (1) สวนสันติธรรม (1) สวัสดีคุณครู (1) สหรัฐอเมริกา (3) สอบปกป้อง (1) สอบปากเปล่า (2) สอบสัมภาษณ์ (2) สะพานขึง (1) สะพานข้ามแม่น้ำ (2) สะพานข้ามแม่น้ำแคว (2) สะพานผ่านฟ้าลีลาศ (1) สะพานพระราม 6 (1) สะพานเทพหัสดิน (1) สัตหีบ (1) สัมมนา (2) สามย่าน (1) สายดิน (2) สายมรณะ (1) สายใย (1) สายไฟ (3) สารก่อมะเร็ง (1) สารละลายกรด (2) สารละลายมาตรฐาน (2) สารอินทรีย์ในน้ำ (2) สาหร่าย (1) สิชล (1) สี (4) สืบ นาคะเสถียร (1) สุญญากาศ (1) สุนัข (1) สุพรรณบุรี (1) สไตรีน (1) หนองคาย (1) หนาม (1) หมู่ไฮดรอกซิล (4) หม่อน (1) หม้อน้ำรถยนต์ (1) หม้อแปลง (1) หลอดฟลูออเรสเซนต์ (2) หลังสวน (1) หอกลั่น (1) หอดูดซับ (1) หัวข้อวิทยานิพนธ์ (45) หัวหวาย (1) หัวหิน (1) หินแก๊ส (1) หิ่งห้อย (1) ห่วงทางสะดวก (1) ห่อหมก (1) ห่างรัก (1) ห้วยมุด (1) ห้วยแม่ต้า (1) ห้องควบคุม (1) ห้องปฏิบัติการ (1) ออกซิเจน (5) ออกโซโครม (1) อะเซทิลีน (5) อะโรมาติก (1) อัตราการเกิดปฏิกิริยา (2) อัตราแลกเปลี่ยน (1) อัลคีน (1) อาจารย์ที่ปรึกษา (2) อาลัย พ.อ.ร่มเกล้า (2) อาวุธชีวภาพ (1) อาวุธนิวเคลียร์ (1) อาวุธปืน (2) อาวุธเคมี (1) อาเซียน (1) อำลา (2) อิ่มตัว (1) อีเทอร์ (1) อีเมล์ (1) อุ (1) อุณหภูมิ (4) อุตสาหกรรมเคมี (1) อุบัติเหตุ (15) อุโมงค์ (2) อุ้มผาง (1) อ่านระหว่างบรรทัด (1) ฮิตเลอร์ (1) ืneohexane (1) เกลียว (1) เกลียวตรง (1) เกาะขนุน (1) เกาะลอย (1) เกียร์ยิ้ม (8) เขาอ่างฤาไนย (1) เข็มขัดนิรภัย (1) เข็มตอก (1) เข็มเจาะ (1) เคมีวิิเคราะห์ (3) เคมีอินทรีย์ (2) เครื่องกระสุน (5) เครื่องกลั่นน้ำ (1) เครื่องควบแน่น (1) เครื่องตกราง (1) เครื่องผ่อนแรง (1) เครื่องยนต์ (3) เครื่องอัดอากาศ (1) เครื่องแบบนิสิต (1) เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (1) เงินเดือน (1) เจริญกรุง (1) เชียงราย (1) เชียงใหม่ (2) เชื้อเพลิง (3) เซนต์คาเบรียล (1) เตาให้ความร้อน (5) เต้ารับ (2) เทียนหยด (1) เบดนิ่ง (3) เบดฟลูอิไดซ์ (2) เบนซิน (1) เบนซีน (3) เบส (5) เบสอ่อน (1) เบสแก่ (1) เผด็จการ (1) เพชรพระอุม (1) เพนเทน (1) เพลง (3) เมทิลีนบลู (1) เลขออกเทน (1) เล็งจี้ (1) เล็งนั่งแท่น (1) เวลา (1) เวลามาตรฐาน (1) เสาเข็ม (1) เสียงดัง (3) เสียบปลั๊ก (1) เสื้อสีขาว (1) เสื้อสีดำ (1) เหมืองแร่ (1) เหล็กกล้าไร้สนิม (2) เหล็กข้ออ้อย (1) เหล็กคอม้า (1) เหล็กปลอก (1) เหล็กเส้น (1) เอกสารอ้างอิง (1) เอทานอล (5) เอทิลีน (3) เอทิลเบนซีน (2) เอสเทอริฟิเคชัน (1) เอื้อวิทยา (1) แก่งหลวง (1) แก๊สก้อน (1) แก๊สธรรมชาติ (3) แก๊สหุงต้ม (3) แก๊สเฉื่อย (2) แก๊สโครมาโทกราฟ (15) แก๊สโซลีน (1) แก๊สโซฮอล์ (1) แจงลอน (1) แชร์ (1) แบบจำลองคณิตศาสตร์ (1) แบร์นูลลี (1) แป้งมัน (1) แป้นพิมพ์ (2) แป้นเกลียว (1) แผนที่ (2) แพร่ (1) แมวน้ำ (1) แม่กลอง (1) แม่น้ำน้อย (1) แม่แรง (1) แสงสีแดง (1) โครงงาน (1) โครมาโทแกรม (27) โครโมฟอร์ (1) โค้งดารา (1) โต๊ะทำงาน (1) โทลูอีน (8) โน๊ตเพลง (5) โปรตีน (1) โพนสา (1) โพรงกระต่าย (1) โพลีเอทิลีน (1) โมเลกุลมีขั้ว (1) โมเลกุลไม่มีขั้ว (1) โยคะ (1) โยนบก (1) โรงกลั่นน้ำมัน (2) โรงงานระเบิด (11) โรงเบียร์ (1) โรงเรียน ตชด. (1) โลมา (1) โสมส่องแสง (1) ใบหนาด (2) ไขควง (2) ไข่เจียว (3) ไซลีน (2) ไซโคลเพนเทน (1) ไดบิวทิลอีเทอร์ (1) ไดโนเสาร์ (1) ไทรโยค (1) ไนท์ซาฟารี (1) ไนโตรเจน (5) ไบโอดีเซล (1) ไปวัด (1) ไผ่เลี้ยง (1) ไพลิน (1) ไฟฟ้ากระแสสลับ (5) ไฟฟ้ากำลัง (5) ไฟฟ้าดับ (2) ไฟฟ้าสถิตย์ (1) ไฟฟ้าเคมี (1) ไฟหน้ารถ (1) ไฟไหม้ (9) ไฟไหม้ห้องทดลอง (8) ไฟไหม้แลป (8) ไม่อิ่มตัว (1) ไส้ติ่ง (1) ไหว้ครู (1) ไอน้ำ (2) ไอโซเทอม (1) ไอโซเมอร์ (1) ไอโดดีน (1) ไฮโดรคาร์บอนไม่อิ่มตัว (1) ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (2) ้halogenation (1)