ควรวางให้ถูกที่ ควรหันให้ถูกทิศ (๒) MO Memoir : Thursday 8 August 2567

เห็นหลายเพจบอกว่าความร้อนเป็นตัวทำให้อายุการใช้งานของเซลล์แสงอาทิตย์สั้นลงได้ และจะว่าไปสิ่งที่ทำให้เซลล์แสงอาทิตย์ร้อนก็คือ "แสงแดด" ดังนั้นถ้าติดตั้งเซลล์แสงอาทิตย์ให้หลบจากแสงแดดเสียบ้าง มันก็คงจะมีอายุการใช้งานที่นานขึ้น

ไม่รู้เหมือนกันว่าการที่เขาติดตั้งเสาไฟส่องสว่างที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ต้นนี้ ณ ตำแหน่งนี้ เป็นเพราะไม่ต้องการให้เซลล์แสงอาทิตย์ร้อนจากแสงแดดหรือเปล่า :) :) :)

รูปที่ ๑ ในรูปซ้าย มองตรงไปคือทิศใต้ ด้านซ้ายคือทิศตะวันออก และด้านขวาเป็นทิศตะวันตก ตอนที่ถ่ายรูปนี้ก็เป็นช่วงบ่าย เสาต้นนี้ตั้งอยู่หัวมุมริมตัวตึก ถนนระหว่างตึกกว้างเพียงแค่ความกว้างรถยนต์สองคัน รูปขวาเป็นการมองย้อนไปทางทิศตะวันออก ตึกที่อยู่ทางด้านทิศตะวันออกนั้นเป็นตึกสูง ๑๐ ชั้น ดังนั้นกว่าที่แสงแดดจะส่องถึงพื้นถนน ก็จะราว ๆ สิบโมงกว่าไปแล้ว

รูปที่ ๒ รูปซ้ายมองเฉียงลงไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ตัวตึกด้านหลังจะมีชายคายื่นออกมาบังแผงเซลล์แสงอาทิตย์ประมาณครึ่งแผง ส่วนรูปขวาเป็นการมองย้อนไปทางทิศตะวันตก รูปทั้งหมดถ่ายในช่วงบ่าย ตัวแผงเซลล์อาทิตย์นั้นตั้งวางเอียงขึ้นเล็กน้อยโดยหันไปทางทิศตะวันออก

จะว่าไปที่นี่ก็น่าจะเป็นสถานที่สำหรับผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงานเรื่องการติดตั้งเสาไฟส่องสว่างที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ได้ ส่วนจะเป็นตัวอย่างที่ควรหรือไม่ควรปฏิบัติตามหรือไม่นั้น คำตอบอยู่ในบทความฉบับเมื่อวันอาทิตย์ที่๔ สิงหาคม ๒๕๖๗ ที่ผ่านมา :) :) :)

ควรวางให้ถูกที่ ควรหันให้ถูกทิศ MO Memoir : Sunday 4 August 2567

หลังจากที่ไม่ได้เดินผ่านมุมนี้มาพักนึง วันศุกร์ที่แล้วก็ได้เดินผ่านซอกตึกนี้เพื่อไปขึ้นรถไฟฟ้ากลับบ้าน เลยได้สังเกตเห็นว่ามีการติดตั้งเสาไฟส่องสว่างที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ (รูปที่ ๑ ข้างล่าง) แต่เห็นแล้วรู้สึกว่ามันยังไง ๆ อยู่ คือนอกจากตำแหน่งนี้ (รูปที่ ๒) มันไม่เหมาะที่จะติดตั้งแผงพลังงานแสงอาทิตย์แล้ว มันยังหันไม่ถูกทิศอีก

รูปที่ ๑ ในทั้งสองรูป ทิศทางมองตรงไปคือทิศเหนือ ด้านขวาคือทิศตะวันออก ด้านซ้ายคือทิศตะวันตก จะเห็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์หันไปทางทิศตะวันออก โดยเอียงขึ้นเล็กน้อย

เรารู้กันว่าดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก และตกทางทิศตะวันตก แต่ด้วยความกลมและแกนเอียงของโลก ทำให้เราไม่ได้เห็นดวงอาทิตย์อยู่ตรงเหนือศีรษะตอนเที่ยงวันทุกวัน สำหรับประเทศที่อยู่ในซีกโลกเหนือ เรามักจะเห็นดวงอาทิตย์โคจรโดยเยื้องไปทางทิศใต้เล็กน้อย และจะเห็นมากขึ้นในช่วงฤดูหนาว ที่บ้านเราเรียกว่าช่วงตะวันอ้อมข้าว

รูปที่ ๒ ดาวสีเหลืองคือตำแหน่งที่ติดตั้งเสาไฟส่องสว่างเซลล์แสงอาทิตย์ในรูปที่ ๑ (รูปจาก google earth)

การติดตั้งแผงเซลล์อาทิตย์เพื่อให้ได้รับพลังงานมากที่สุด ต้องให้แผงเซลล์แสงอาทิตย์ตั้งฉากกับดวงอาทิตย์ แต่ด้วยการที่ดวงอาทิตย์ไม่หยุดนิ่ง จึงต้องมีการติดตั้งระบบติดตามดวงอาทิตย์เพื่อคอยปรับมุมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ แต่นั่นคือค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น สำหรับการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์สำหรับใช้งานทั่วไป จึงมักติดตั้งแบบมุมคงที่ แต่คำถามก็คือควรติดตั้งให้หันัไปในทิศทางไหนด้วยมุมเท่าไร

สำหรับประเทศที่อยู่เส้นศูนย์สูตรนั้น ทิศทางที่เหมาะสมคือหันไปทางทิศใต้โดยยกแผงทำมุมกับพื้นให้มีค่าประมาณตำแหน่งเส้นรุ้งของตำแหน่งที่ติดตั้ง เช่นที่กรุงเทพก็จะอยู่ประมาณ 13 องศา และไม่ควรมีสิ่งกีดขวางทำให้เกิดเงาทาบบนแผงไม่วาจะเป็นเวลาใดของวัน ทั้งนี้เพื่อให้แผงมีโอกาสได้รับแสงอาทิตย์มากที่สุด (เว้นแต่ช่วงมีเมฆมาบัง)

ตำแหน่งที่ตั้งเสาไฟส่องสว่างด้วยเซลล์แสงอาทิตย์ในรูปที่ ๑ ด้านทิศตะวันออกมันมีอาคารอยู่ (รูปที่ ๒) ดังนั้นมันจะไม่โดนแสงจนกว่าจะเข้าใกล้ช่วงเที่ยง และพอพ้นเที่ยงดวงอาทิตย์ก็จะอ้อมไปอยู่ด้านหลังของแผงแล้ว แต่ในบริเวณใกล้กันนี้ (ตรงบริเวณสนามบาสเก็ตบอล) ก็ยังมีอีกต้นหนึ่งที่เป็นเสาแบบเดียวกัน แต่ติดแผงหันไปทางใต้

ถ้าจะเป็นผู้นำเป็นเสาหลักด้านวิชาการ ก็ควรทำบ้านตัวเองให้ถูกต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้ผู้อื่นมาศึกษา