นับจากวันบรรจุเข้าทำงานอย่างเป็นทางการจนถึงวันนี้ซึ่งเป็นวันเกษียณอายุการทำงาน ก็นับเป็นเวลา ๓๒ ปี ๕ เดือน กับอีก ๑๐ วัน และตั้งแต่วันพรุ่งนี้เป็นต้นไป ก็คงจะผันตัวเองเป็นนักวิชาการอิสระกับเขาบ้าง
แล้ว blog นี้จะเป็นอย่างไรหรือ ก็คงจะเขียนต่อไปเรื่อย ๆ แต่คงไปเน้นที่ความรู้พื้นฐานต่าง ๆ ให้มากขึ้น เพราะช่วงหลายปีที่ผ่านมานั้น เห็นแต่การให้ความสำคัญและให้รางวัลกับการนำเสนอ ซึ่งมักจะไม่ค่อยเปิดโอกาสให้ซักถามอะไร เพราะบ่อยครั้งที่พบก็คือคนที่นำเสนอได้ดี มักจะไม่รู้ว่าตัวเองพูดอะไรออกมา คือพอขอให้อธิบายก็ตอบไม่ได้ หรือไม่ก็อ้างว่าคนโน้นคนนี้เขาว่ามาอย่างนี้ โดยที่ไม่สามารถบอกได้ว่าสิ่งที่คนโน้นคนนี้เขาอ้างมานั้นมันอิงอยู่บนทฤษฎีหรือข้อเท็จจริงไหนบ้าง หรือข้อสรุปเหล่านั้นเขาได้มันมาอย่างไร
ตัวอย่างเช่นช่วงที่ผ่านมามีการพูดถึงประเทศไทยว่ามีอาวุธปืนถึงสิบล้านกระบอก แต่เคยมีใครถามบ้างไหมว่าใครเป็นคนเอ่ยตัวเลขนี้เป็นคนแรก (เข้าใจว่าเป็นการประมาณจากหน่วยงานที่ไม่ใช่ภาครัฐ) และเขาเอาตัวเลขเหล่านี้มาได้อย่างไร (คิดเองเออเองหรือไปสืบค้นหลักฐาน) เพราะอันที่จริงปืนถูกกฎหมายมีอยู่กี่กระบอกนั้นหน่วยงานภาครัฐก็มีข้อมูลอยู่ในมืออยู่แล้ว เพราะปืนถูกกฎหมายในมือประชาชนทุกกระบอกต้องมีทะเบียน (ตัวเลขอยู่ที่ประมาณหกล้านกระบอก) แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าบรรดาปืนมีทะเบียนทุกกระบอกนั้นยังอยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้ (คือนับใบอนุญาตย้อนหลังขึ้นไปกี่ปี) ส่วนจำนวนอาวุธปืนผิดกฎหมายนั้นเขารวบรวมตัวเลขมาได้อย่างไร บรรดาสื่อต่าง ๆ ก็ไม่เห็นจะไปสืบค้นเรื่องเหล่านี้ว่าสิ่งที่อ้างต่อ ๆ กันมานั้นมันอิงอยู่บนข้อเท็จจริงหรือไม่
สามสิบปีที่แล้วยังได้สอบวิทยานิพนธ์นิสิตบัณฑิตศึกษาที่ทำวิจัยเกี่ยวกับเรื่อง artificial intelligent (หรือที่ปัจจุบันเรียกว่า AI) กับ artifical neural network (หรือ ANN) ซึ่งสิ่งที่เขาทำนั้นเป็นการพัฒนาอัลกอริทึมเพื่อหาคำตอบที่ดีที่สุดสำหรับข้อมูลที่มีอยู่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการให้น้ำหนักความสำคัญ (weight) ของข้อมูลแต่ละตัว และการหาคำตอบที่เหมาะสมที่สุด (optimisation) ซึ่งอัลกอริทึมที่คนยุคพัฒนาขึ้นมาก็เรียกว่าเป็นพื้นฐานของ AI ในยุคปัจจุบัน
ปัจจุบันมีแต่คนพูดว่าเป็นยุคของ AI คนใช้ AI เป็นคือคนเขียน prompt หรือชุดคำสั่งให้ AI ทำงาน แต่พอถามว่าแล้ว AI มันทำงานได้อย่างไร ก็ไม่ยักมีคนอธิบายได้ มันก็เหมือนกับการปูพื้นฐานว่าต่อไปไม่ต้องเรียนรู้เพื่อที่จะทำอะไร ให้ถาม AI พอมันบอกว่าให้เราทำอย่างไร ก็ทำตามที่มันบอก ส่วนจะถูกหรือผิดนั้นอีกเรื่องหนึ่ง เอาเป็นว่าถ้าผลออกมาผิดก็โยนความผิดให้ AI ไม่ต้องรับผิดชอบอะไร
ตอนสอนสัมมนาให้กับนิสิตผมก็บอกนิสิตเสมอว่า "พูดอย่างไรให้คนฟังเชื่อโดยไม่คิดนั้นผมสอนไม่เป็นหรอก แต่ถ้าเป็นเรื่องฟังอย่างไรไม่ให้ถูกหลอก ตรงนี้พอให้คำแนะนำได้" แต่การฟังอย่างไรไม่ให้ถูกหลอกนั้นผู้ฟังต้องมีความรู้พื้นฐานในด้านนั้นดีในระดับหนึ่ง และควรต้องมีความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อมองหาความขัดแย้งหรือความไม่ปรกติที่อาจหลบซ่อนอยู่
สำหรับวันนี้ก็ไม่มีอะไรมาก ถือว่าเป็นเรื่องราวส่งท้ายชีวิตการรับราชการเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น